Μητέρα και Κόρη: η σχέση της ζωής μας.

Από τη μητέρα προέρχεται η πρώτη αίσθηση φροντίδας, αμοιβαιότητας και ασφάλειας που έχουμε στη ζωή. Τα νεογέννητα τους πρώτους μήνες της ζωής τους δεν ξεχωρίζουν τον εαυτό τους από το περιβάλλον: είναι ένα με όλα, ένα με το χώρο, ένα με τη μητέρα. Όταν η μητέρα απομακρύνεται, για το νεογέννητο είναι σαν να φεύγει ένα κομμάτι του εαυτού του. Μέσα από το μητρικό αγκάλιασμα, τη φωνή, τη μυρωδιά και το χάιδεμα, το βρέφος μαθαίνει τα όρια του εαυτού του μέσα στον κόσμο και δημιουργεί μία πρώτη εικόνα της ύπαρξης του.

Ανάμεσα στις μητέρες και στις κόρες δημιουργούνται από πολύ νωρίς πολύ ισχυροί δεσμοί ταύτισης και συγχώνευσης: τα δύο θηλυκά, όμοια σε τόσα πολλά πράγματα και σε τόσο πολλά επίπεδα, ταυτίζονται ασυνείδητα δημιουργώντας έτσι έναν πανίσχυρο δεσμό που αποτελεί αργότερα και τη μεγαλύτερη πρόκληση στη σχέση μητέρας-κόρης. Γιατί οι μητέρες «βλέπουν τον εαυτό τους» στην κόρη τους και οι κόρες αισθάνονται «συνέχεια της μητέρας τους»με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται και οι δύο πολύ όταν έρχεται η ώρα να κατανοήσουν τη διαφορετικότητά τους, να αναγνωρίσουν ότι έχουν τα δικά τους μοναδικά χαρακτηριστικά και να πορευτούν στο δικό τους δρόμο στη ζωή. Όλα τα κοινά, οι ταυτίσεις και οι ομοιότητες που μας δένουν με τη μητέρα μας (αν και δεν είναι πάντα συνειδητά) είναι εκείνα που μας δυσκολεύουν τόσο πολύ να βάλουμε όρια στη σχέση μας μαζί της.

Αυτή μας η σχέση, η σχέση με τη μητέρα μας, είναι τόσο δομική για το χαρακτήρα μας που την κουβαλάμε σε όλη μας τη ζωή, και πολύ συχνά την αναπαράγουμε στις άλλες σχέσεις που δημιουργούμε: την αναπαράγουμε στον τρόπο που σχετιζόμαστε με το σύντροφό μας, στις φιλίες μας, στον ίδιο τον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας. Πρωταρχικά την αναπαράγουμε στην πιο πολύτιμη σχέση μας: αυτή που έχουμε με τον ίδιο μας τον εαυτό. Αν η «ματιά» της μητέρας μας ήταν ματιά κατανόησης, αγάπης και αποδοχής έχουμε πολλές πιθανότητες να αγαπήσουμε τον εαυτό μας, να τον φροντίσουμε και να τον κάνουμε καλύτερο. Αν η «ματιά» της μητέρας μας ήταν ανταγωνιστική, σκληρή ή αδιάφορη πορευόμαστε στη ζωή με ενοχή γι αυτό που είμαστε, χωρίς αποδοχή, χωρίς περηφάνια για τον εαυτό μας.

Ταυτόχρονα, η σχέση μας με τη μητέρα μας συμβάλλει στην ψυχοσεξουαλική μας ανάπτυξη, την υιοθέτηση δηλαδή των χαρακτηριστικών του φύλου μας, της σεξουαλικής μας ταυτότητας και της γυναικείας μας φύσης, με ό,τι αυτή συνεπάγεται για το μέλλον. Σκεφτείτε ένα κορίτσι που στα πέντε του χρόνια φοράει τα τακούνια της μαμάς, πασαλείφεται με το μακιγιάζ της και παίζει με τις κούκλες της: είναι μία πρώτη αναπαράσταση των γυναικείων ρόλων όπως τους βιώνουμε παρατηρώντας τη μητέρα μας! Είναι η ανάγκη μας να της μοιάσουμε, να γίνουμε σαν εκείνη…

Ο αποχωρισμός.

Για τις περισσότερες κόρες ο αποχωρισμός από τη μάνα είναι τόσο δύσκολος και επώδυνος που αναβάλλεται επ’ αόριστον και ίσως δε γίνεται ποτέ ολοκληρωτικά. Τι σημαίνει αποχωρίζομαι τη μητέρα μου; Είναι μία διαδικασία μέσα από την οποία η κόρη αισθάνεται ψυχικά έτοιμη να «επιτρέψει» στη μητέρα της το δικαίωμα να μην είναι μόνο μητέρα. Οι περισσότερες από μας δυσκολευόμαστε πολύ να αποδεχτούμε ότι η μητέρα μας έχει κι άλλους ρόλους, κι άλλες αγάπες και άλλα χαρακτηριστικά. Είναι κι εκείνη κόρη κάποιας μητέρας, σύζυγος, ερωμένη, φίλη. Είναι κι εκείνη άνθρωπος με τα σφάλματά του. Όταν καταφέρουμε να δούμε τη μητέρα μας σε αυτή της διάσταση είναι η στιγμή που είμαστε έτοιμοι να την αποχωριστούμε συμβολικά και να συνεχίσουμε τη ζωή μας με εκείνη δίπλα μας και όχι από πάνω μας.

Για πολλές γυναίκες η διεργασία αυτή πραγματοποιείται σε αρκετά μεγάλη ηλικία, όταν οι ίδιες πια έχουν γίνει μάνες και έχουν προχωρήσει τη ζωή τους. Γι’ αυτό βλέπουμε πολύ συχνά, ακόμη και πολύ διαταραγμένες σχέσεις μητέρας και κόρης να αποκαθίστανται αργότερα και να βρίσκουν μία βιώσιμη ισορροπία. Για άλλες γυναίκες, η στιγμή αυτή δεν έρχεται ποτέ, είτε γιατί δεν πρόλαβαν να βρουν την ισορροπία, είτε γιατί η σχέση με τη μάνα ήταν τόσο κακή που η κατάσταση μοιάζει ανεπανόρθωτη.  

Όταν τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι για σπουδές...

Αυτές τις μέρες, με τις Πανελλήνιες να βρίσκονται στο τέλος τους, πολλές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με μία τελείως καινούρια πραγματικότητα: το παιδί πρόκειται να φύγει από το σπίτι, να μετακομίσει σε κάποια άλλη πόλη (ή στο εξωτερικό) προκειμένου να ξεκινήσει τις σπουδές του. Ένας νέος κύκλος ζωής ξεκινάει που φυσικά επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια: έχουμε ξαναμιλήσει για το σύνδρομο της άδειας φωλιάς, τη συναισθηματική αντίδραση των γονιών στην απουσία του παιδιού από το σπίτι. Η νέα πραγματικότητα όμως επηρεάζει και το ίδιο το παιδί καθώς και τα άλλα παιδιά της οικογένειας. 

Ξεκινώντας από τους γονείς, πολλοί λένε ότι το "σπίτι φαίνεται άδειο" ή ότι "δεν έχουν τί να κάνουν, με τί να ασχοληθούν". Ιδιαίτερα οι μη εργαζόμενες μητέρες αντιμετωπίζουν σημαντική δυσκολία να ξανα-οργανώσουν τη μέρα τους και το χρόνο τους με τρόπο που να αισθάνονται γεμάτες και χρήσιμες, ιδιαίτερα δε όταν δεν υπάρχουν μικρότερα παιδιά στην οικογένεια. 

Πρακτικές συμβουλές για τις μαμάδες των νέων φοιτητών-φοιτητριών: 

- βάλτε ένα γερό στόχο που να σας ικανοποιεί και να έχει νόημα. 

- χρησιμοποιείστε το ίντερνετ! Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να γνωρίσετε πράγματα που δεν ξέρετε, να απασχοληθείτε ουσιαστικά και να δημιουργήσετε. Μπορείτε να φτιάξετε ένα δικό σας Blog ή να μάθετε κάτι καινούριο (από βιετναμέζικη κουζίνα μέχρι μία ξένη γλώσσα). 

- δικτυωθείτε! Υπάρχουν πάρα πολλές δραστηριότητες που μπορείτε να βάλετε στο πρόγραμμά σας οι οποίες όχι μόνο θα σας επιτρέψουν να δομήσετε δημιουργικά το χρόνο σας αλλά και να διευρύνετε τον κύκλο σας. Μία ομάδα αυτογνωσίας ή ψυχοθεραπείας, μία ομάδα γυναικών, ένα καλλιτεχνικό εργαστήρι. Ακόμα και με τα δύσκολα οικονομικά αυτής της εποχής, υπάρχουν πολλά δημοτικά προγράμματα, προγράμματα της ΧΕΝ αλλά και πολλών ιδιωτικών κέντρων που είναι πολύ οικονομικά! Για ψάξτε το λιγάκι... 

- Αναλογιστείτε τους ρόλους της ζωής σας. Φυσικά εδώ και δεκαοχτώ χρόνια παίζετε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της μαμάς και θα συνεχίσετε να έχετε αυτό το ρόλο για πάντα. Όμως τώρα έχετε χρόνο και χώρο και για άλλα πράγματα. Επενδύστε ξανά στη σχέση με το σύντροφό σας, ξαναβρείτε τα κοινά σας, συζητείστε τις διαφορές σας, επικοινωνήστε ξανά σαν αντρόγυνο και όχι μόνο σαν γονείς.
- Φροντίστε τον εαυτό σας. Πολλές μητέρες αισθάνονται ότι γερνούν όταν τα παιδιά τους μεγαλώνουν. Προτιμήστε να μεγαλώνετε κι εσείς με χάρη και με όση ομορφιά έχετε κερδίσει. Φροντίστε τον εαυτό σας, την εμφάνισή σας και το σώμα σας. 

- Καμαρώστε και επιβραβεύστε το παιδί σας για την καινούρια του ζωή και βοηθήστε το εκεί που σας έχει ανάγκη, χωρίς να του δημιουργείτε την αίσθηση ότι είναι ανίκανο να τα καταφέρει μόνο του. Μην ξεχνάτε ότι και το παιδί βρίσκεται αντιμέτωπο με μεγάλο στρες αυτή την περίοδο. Προσπαθήστε να μην του δημιουργείτε ενοχές.
- Βάλτε τις βάσεις για μία σχέση ενηλίκων με το παιδί σας. Μετά το πρώτο "σοκ" του αποχωρισμού σας δίνετε μία μοναδική ευκαιρία να ξαναχτίσετε τη σχέση σας με το παιδί όχι στη βάση της εξάρτησης αλλά της αμοιβαίας κατανόησης και ισότητας.

Και προσπαθήστε να μην ξεχνάτε ότι κάθε μέρα είναι η πρώτη μέρα του υπόλοιπου της ζωής σας.

Στείλτε τις επιστολές με τη δική σας εμπειρία με το μικρό σας φοιτητή στο sumvouleutiki@gmail.com. 

Αυτοκριτική: δέκα λεπτά την ημέρα για καλύτερη ψυχολογία.

Δεν είναι καθόλου σπάνιο όταν ένας φίλος ,καθώς πλησιάζουν τα γενέθλιά του, βουτάει σιγά σιγά σε μία μελαγχολική σούπα, γιατί άλλος ένας χρόνος πέρασε, γιατί δεν έκανε (πάλι) εκείνα που ήθελε, γιατί οι μέρες πέρασαν γρήγορα και πίσω από την πλάτη μας, σχεδόν στα κρυφά. Ή την παραμονή της Πρωτοχρονιάς: αν πάρουμε λίγο χρόνο μέσα στις τόσες προετοιμασίες, οι περισσότεροι από μας έχουμε ένα συναίσθημα κενού γιατί ενώ είμαστε πολύ έτοιμοι να γιορτάσουμε τη χρονιά που έρχεται, δεν είμαστε και τόσο σίγουροι αν πρέπει να γιορτάσουμε τον εαυτό μας στη χρονιά που φεύγει. Τί θα γινόταν αν ήταν κάθε μέρα μέρα γενεθλίων και αρχή μιας καινούριας χρονιάς; Αν κάθε μέρα μας δινόταν η ευκαιρία να πάρουμε αποφάσεις για όλα αυτά που θα αλλάξουμε με αφορμή την καινούρια χρονιά; Θα ήταν σίγουρα τόσο ενδιαφέρον, αν αντιμετωπίζαμε κάθε καινούρια μέρα σαν την αρχή μιας καινούριας περιόδου στη ζωή μας που μας δίνει την ευκαιρία να δούμε τί πήγε στραβά, τί πήγε καλά και τί θα θέλαμε να αλλάξουμε στις μέρες που έρχονται. 

Αυτοκριτική λοιπόν. Αλλά τί είναι η αυτοκριτική; Οι περισσότεροι έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι αυτοκριτική είναι να βρίσκουμε τα λάθη μας και τα ελαττώματά μας, να τιμωρούμε και να κατηγορούμε τον εαυτό μας και να "μαστιγωνόμαστε" για εκείνα τα λάθη του παρελθόντος που δε σταματάμε να τα κουβαλάμε όπου πάμε χωρίς να μπορούμε να κάνουμε κάτι για να τα αλλάξουμε. Δώστε σήμερα στην αυτοκριτική σας μία ακόμα ευκαιρία. Γιατί, αυτοκριτική δεν σημαίνει μόνο εκδικούμαι τον εαυτό μου για τα λάθη του. Αυτοκριτική σημαίνει :
εντοπίζω τα λάθη μου και αναζητώ για ποιούς λόγους τα έκανα.
αναγνωρίζω στον εαυτό μου το δικαίωμα να κάνω και λάθη.
αναζητώ τί καλό βγήκε από αυτό (ψάξτε καλά, πάντα υπάρχει κάτι).
δεν ξεχνάω ότι δεν είμαι μόνο λάθη! Κομμάτι της αυτοκριτικής είναι και να επαινέσω τον εαυτό μου για αυτά που έκανα καλά.
φροντίζω για κάθε μου "στραβό" να βρίσκω και ένα "σωστό".
ανακαλύπτω ένα τρόπο να το κάνω καλύτερα αύριο. Ή μεθαύριο. Ένα πράγμα τη φορά και μία απόφαση την ημέρα. Μην ξεχνάτε, η Ρώμη δε χτίστηκε σε μία μέρα.

Καλή εβδομάδα λοιπόν. Κερδίστε την! 

Συναισθηματικός εκβιασμός: πιο συχνός και πιο αληθινός απ΄ό,τι νομίζουμε.

Συναισθηματικός εκβιασμός: μία αόρατη μορφή κακοποίησης.

Τί είναι ο συναισθηματικός εκβιασμός;

Ο όρος συναισθηματικός εκβιασμός αναφέρεται σε μία μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης που συμβαίνει μέσα στα πλαίσια στενών προσωπικών σχέσεων: μπορεί να είναι η σχέση ανάμεσα σε μία μητέρα και το παιδί της, η σχέση μεταξύ συζύγων, αδελφών, ακόμη και μεταξύ πολύ στενών φίλων. Σε αυτές τις σχέσεις, το ένα μέλος χρησιμοποιεί ψυχολογική πίεση προκειμένου να επιτύχει τους σκοπούς του, ενώ το άλλο μέλος υποχωρεί μπροστά στο φόβο των συνεπειών. Ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι μία μορφή ψυχολογικής κακοποίησης με πολύ δυσάρεστες συνέπειες.

Πώς λειτουργεί;

Ο «συναισθηματικός εκβιαστής» προβάλλει τις απαιτήσεις του και τις ανάγκες του πάνω από οτιδήποτε άλλο: προκειμένου να βεβαιωθεί ότι θα πάρει αυτό που επιθυμεί χρησιμοποιεί ψυχολογική πίεση απειλώντας, άμεσα ή έμμεσα, ότι αν δε γίνει το δικό του θα υπάρξουν συνέπειες. Υπάρχουν διαφορετικές μορφές συναισθηματικού εκβιασμού. Ο εκβιαστής μπορεί να απειλεί ότι θα κάνει κακό στον εαυτό του (όχι απαραίτητα σωματικό), ότι θα τιμωρήσει το «θύμα» του αν δεν ανταποκριθεί ή μπορεί να παριστάνει το μάρτυρα προκαλώντας συναισθήματα ενοχής και οίκτου. Υπάρχουν επίσης εκείνοι που χρησιμοποιούν μία μορφή δωροδοκίας, υποσχόμενοι διάφορα ανταλλάγματα προκειμένου να επιτύχουν το σκοπό τους.

Παραδείγματα συναισθηματικού εκβιασμού.

Οι μάρτυρες. Σκεφτείτε μία μητέρα η οποία στερεοτυπικά όταν επιθυμεί κάτι, επαναλαμβάνει στα παιδιά της ότι «έκανε τα πάντα και ξόδεψε όλη της τη ζωή» για να τα μεγαλώσει σωστά ή ένα σύζυγο ο οποίος πάντα προβάλλει το γεγονός ότι εργάζεται σκληρά για να μη λείψει τίποτα στην οικογένειά του. Αυτοί οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την ενοχή και την υποχρέωση σαν μοχλό για να επιτύχουν το σκοπό τους.

Οι τιμωροί. Οι τιμωροί χρησιμοποιούν απειλές και κυρώσεις για να πιέσουν τις καταστάσεις. Μπορεί να απειλούν ότι θα τους συμβούν επώδυνα πράγματα αν δεν τους βοηθήσουμε, ότι θα είναι δυστυχείς, ότι θα κινδυνέψουν ή ακόμα ότι θα μας κάνουν να υποφέρουμε αν δεν ενδώσουμε στις πιέσεις τους.

Οι δωροδοκούντες. Προκειμένου να αποσπάσουν αυτό που θέλουν από το «θύμα» του εκβιασμού τους, δίνουν υποσχέσεις και ανταλλάγματα: «Αν κάνεις αυτό που θέλω, θα συνεχίσω να σε φροντίζω».  

Πώς αισθάνονται τα «θύματα» του συναισθηματικού εκβιασμού;

Οι συνέπειες του συνεχιζόμενου συναισθηματικού εκβιασμού είναι οδυνηρές για τον ψυχισμό των θυμάτων. Αισθάνονται ανασφαλείς, ασήμαντοι και έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση ενώ κάθε φορά που κάνουν κάτι για τον εαυτό τους νιώθουν εγωιστές. Τα κύρια συναισθήματα που εμπνέει ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι φόβος, υποχρέωση και ενοχή. Το αποτέλεσμα είναι ότι το «θύμα» εμπλέκεται σε έναν ιστό από τον οποίο αισθάνεται αδύναμο ή ανίκανο να ξεφύγει.

Οι άνθρωποι που πέφτουν «θύματα» συναισθηματικού εκβιασμού είναι συνήθως άνθρωποι με έντονα αλτρουιστικά αισθήματα αλλά ταυτόχρονα φοβούνται και αποφεύγουν τη ρήξη, το θυμό και τη διαφωνία. Έχουν μεγάλη ανάγκη να τους αγαπούν, να τους αποδέχονται και να έχουν ανθρώπους γύρω τους. Γίνονται έτσι ευάλωτοι στις συναισθηματικές πιέσεις και εύκολα υπαναχωρούν με αποτέλεσμα να βάζουν πάντοτε τις ανάγκες τους σε δεύτερο πλάνο.

Είμαι «θύμα» συναισθηματικού εκβιασμού;

Παρόλο που πρόκειται για μία μορφή ψυχολογικής βίας και κακοποίησης, πολλές φορές οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ή να παραδεχτούν τι τους συμβαίνει. Οι συναισθηματικοί εκβιαστές:

- Σας απειλούν ότι θα σας εγκαταλείψουν αν δεν κάνετε αυτό που σας ζητούν.

- Όταν τους αρνηθείτε κάτι, σας κάνουν τη ζωή δύσκολη.

- Σας κατηγορούν ότι είστε εγωιστές, άπληστοι, ότι σκέφτεστε μόνο τον εαυτό σας.

- Σας δίνουν υποσχέσεις τις οποίες σπάνια τηρούν όταν τελικά πετύχουν αυτό που θέλουν.

- Αφήνουν να εννοηθεί ότι αν δεν τους βοηθήσετε θα τους συμβεί κάτι κακό.

- Επαναλαμβάνουν διαρκώς πόσο τους απογοητεύετε, πόσο δεν το περίμεναν αυτό από σας και πόσο τους πληγώνει η συμπεριφορά σας.

- Σας υπενθυμίζουν συχνά πόσα έχουν κάνει για σας και άρα, πόσο υποχρεωμένοι είστε. 

- Σας λένε καλά λόγια και σας φέρονται καλά όσο τους δίνετε ό,τι σας ζητήσουν αλλά τα αναιρούν όλα και γίνονται σκληροί και επιθετικοί στο πρώτο όχι που θα πείτε.

- Χρησιμοποιούν τα χρήματα σαν απειλή ή σαν εργαλείο για να σας χειριστούν.

Πώς να το αντιμετωπίσετε.

Οι σχέσεις που βασίζονται σε μηχανισμούς συναισθηματικού εκβιασμού είναι συνήθως βαθειά ριζωμένες και αντιστέκονται σθεναρά στην αλλαγή.

Αναγνωρίστε τη μορφή του εκβιασμού. Παρόλο που ο συναισθηματικός εκβιασμός, ειδικά όταν συμβαίνει χρόνια, μας δημιουργεί σύγχυση και θολώνει τη σκέψη μας, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τα κίνητρα της συμπεριφοράς μας. Νιώθετε ενοχή, φόβο και υποχρέωση;

Βάλτε όρια. Σπάστε το φαύλο κύκλο του εκβιασμού βάζοντας όρια και κρατήστε τα. Αυτό θα δώσει το μήνυμα ότι έχετε τη δύναμη να πείτε όχι σε κάτι που θεωρείτε παράλογο.

Φροντίστε τον εαυτό σας. Εξετάστε τις προσωπικές σας ανάγκες και επιθυμίες χωρίς να επηρεάζεστε από το φόβο της απειλής. Τι θα κάνατε για τον εαυτό σας αν είχατε απόλυτη ελευθερία;

Δείτε τον εαυτό σας από απόσταση. Πώς θα κρίνατε εσείς τον εαυτό σας; Τι ρόλο έχετε παίξει σε αυτή τη σχέση; Τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν άνθρωπο που βρίσκετε στη θέση σας;

Ξεκινήστε με μικρές αλλαγές. Κάνοντας μικρές προσωπικές επιλογές σε καθημερινή βάση και υποστηρίζοντας τον εαυτό σας, θα σας βοηθήσει όχι μόνο να βάλετε όρια αλλά και να θυμηθείτε σταδιακά πώς είστε δυνατοί, αξιόλογοι και πως η αγάπη και η συντροφιά σας αξίζει, χωρίς να χρειάζεται να την «εξαγοράζετε» υποχωρώντας πάντα σε αυτό που σας ζητούν.

Εσύ Πώς Αισθάνεσαι Σήμερα;

Τα συναισθήματά μας επηρεάζουν, καθορίζουν, διευθύνουν, τη μέρα μας και τη ζωή μας. Σκέφτεστε χιλιάδες πράγματα μέσα σε μία μέρα. Πάρτε ένα λεπτό και κοιτάξτε μέσα σας: Πώς νιώθετε σήμερα, τώρα, τούτο το λεπτό; Και γιατί; Είναι ο καλύτερος τρόπος να ξεκινήσετε μία καινούρια σχέση με τον εαυτό σας και τον εσωτερικό σας συναισθηματικό και ψυχικό κόσμο, να ανακαλύψετε νέες δυνατότητες, νέα μονοπάτια, νέους τρόπους αντιμετώπισης παλιών καταστάσεων. Γνωρίζοντας τα συναισθήματά μας, εκφράζοντας και δίνοντας όνομα σε αυτό που νιώθουμε μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τί μας συμβαίνει, τί πάει καλά, τί χρειάζεται την προσοχή μας, από που πρέπει να ξεκινήσουμε την αλλαγή. 

Η συμβουλή της ημέρας; Τυπώστε το παρακάτω "συναισθηματικό καρτούν" και βάλτε το με ένα μαγνητάκι πάνω στο ψυγείο σας. Έτσι, θα το βλέπετε συχνά και θα σας υπενθυμίζει να στρέψετε τη ματιά σας προς τα μέσα και να αναρωτηθείτε "στ' αλήθεια, πώς νιώθω τώρα; Γιατί;". 

Τα παιδιά, ιδιαίτερα λίγο μεγαλύτερης ηλικίας, μπορούν να πάρουν μέρος στο "παιχνίδι" που δίνει μία καθημερινή ευκαιρία για συναισθηματικό διάλογο και συναισθηματική εκπαίδευση. 

Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους.