Δέκα πιθανά σημάδια έντονου στρες.

Το στρες είναι μία νοητική και ψυχολογική αντίδραση του οργανισμού σε καταστάσεις (εσωτερικές ή εξωτερικές) που ξεπερνούν τα όρια της αντοχής μας. Δεν βιώνουν όλοι οι άνθρωποι το στρες με τον ίδιο τρόπο όπως επίσης δεν επηρεάζονται εξίσου από αυτό. Παρόλα αυτά, για πολλούς ανθρώπους το στρες μένει ανεξερεύνητο και βρίσκει δίοδο και έκφραση μέσα από συμπτώματα που εκδηλώνονται στο ίδιο το σώμα. Υπάρχουν σωματικές καταστάσεις που μπορεί να σημαίνουν ότι είμαστε περισσότερο στρεσαρισμένοι από ό,τι πραγματικά πιστεύουμε. 

1. Πόνοι στο σώμα. Τα συναισθήματά μας μπορούν να επηρεάσουν τη σωματική μας κατάσταση. Συγκεκριμένα πόνοι στον αυχένα, στους ώμους και τις πλάτες συνδέονται ιδιαίτερα με υψηλά επίπεδα στρες. 

2. Συχνές και έντονες μεταπτώσεις στη διάθεση. Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο ξαφνικός θυμός και τα ξεσπάσματα χωρίς προφανή σημαντικό λόγο. 

3. Δυσκολία συγκέντρωσης. Το βρίσκετε όλο και πιο δύσκολο να ολοκληρώσετε μία δραστηριότητα, ξεχνάτε τις υποχρεώσεις σας, αφαιρείστε πολύ συχνά και το μυαλό σας "περιπλανιέται". 

4. Διαταραγμένος ύπνος. Το στρες επηρεάζει ιδιαίτερα την ποιότητα του ύπνου μας. Δυσκολία να αποκοιμηθείτε (με αίσθημα ανησυχίας), συχνές αφυπνίσεις, ξύπνημα με αίσθημα κόπωσης και εξάντλησης. 

5. Πονοκέφαλοι. Συχνότεροι ή διαφορετικοί πονοκέφαλοι απ' ό,τι συνήθως μπορεί να υποδεικνύουν υψηλό στρες. Ιδιαίτερα πονοκέφαλοι που εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου συνδέονται με στρες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. 

6. Συχνές ιώσεις και κρυολογήματα.  Αρρωσταίνετε συχνότερα απ' ό,τι συνήθως και "αρπάζετε" όλα τα μικρόβια που κυκλοφορούν. Οι επιδράσεις του παρατεταμένου στρες στο ανοσοποιητικό σύστημα είναι αποδυναμωτικές για την υγεία μας. 

7. Διαρκής ανησυχία. Το αίσθημα ανησυχίας χωρίς συγκεκριμένη πηγή είναι πολύ χαρακτηριστικό έντονου και παρατεταμένου στρες. Αισθάνεστε ανησυχία, ένταση, κακή προδιάθεση κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας χωρίς να ανησυχείτε για κάτι συγκεκριμένο.

8. Πόνος στα σαγόνια. Μπορεί να σημαίνει ότι σφίγγετε τα σαγόνια σας ή τρίζετε τα δόντια σας κατά τη διάρκεια της νύχτας (το τρίξιμο των δοντιών ονομάζεται βρουξισμός), μία κατάσταση που επιδεινώνεται σημαντικά σε περιόδους άγχους. 

9. Έλλειψη χρόνου. Ό,τι και να κάνετε, συσσωρεύετε διαρκώς εκκρεμότητες, οι μέρες μοιάζουν "μικρότερες" απ' ό,τι συνήθως και ο χρόνος σας μοιάζει πολύ λίγος για να κάνετε τα πράγματα που έχετε προγραμματίσει. 

10. Περίεργα όνειρα και εφιάλτες. Το στρες εκφράζεται μέσα από τα όνειρα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Όνειρα που συνοδεύονται από συναισθήματα τρόμου, πανικού, καταδίωξης και έντονου άγχους σας υπενθυμίζουν ότι κάτι στην καθημερινότητά σας δεν πάει καλά.  

Διαβάστε επίσης: 

Αντιμετωπίζω το στρες: ανακαλύπτω τις στρεσογόνες πηγές.

Αντιμετώπιση άγχους: Η οργάνωση "διώχνει" το άγχος.

Διαχείριση Θυμού: Χρησιμοποιώντας το θυμό μας σαν μία πυξίδα για αυτοβελτίωση

Από πολύ μικροί έχουμε μάθει ότι ο θυμός είναι ανεπιθύμητος, βλαβερός, ντροπιαστικός και σε καμία περίπτωση δεν είναι ευπρόσδεκτος. Η αλήθεια είναι ότι ο θυμός είναι ένα από τα έξι βασικά και οικουμενικά συναισθήματα που όλοι κουβαλάμε μέσα μας σαν μία εξελικτική κληρονομιά. Θυμός, αηδία, χαρά, θλίψη, έκπληξη και φόβος: εργαλεία που βοήθησαν το είδος μας να προσαρμοστεί, να επιβιώσει και να εξελιχθεί. Όταν θυμώνουμε ο οργανισμός μας μπαίνει σε κατάσταση ετοιμότητας: ετοιμότητα να αντιδράσει, να προστατευθεί, να αντιμετωπίσει την "απειλή" την οποία δέχεται. Γι αυτό και τα σωματικά συμπτώματα του θυμού (ταχυκαρδία, εφίδρωση, έντονος μυϊκός τόνος, σύσπαση του προσώπου) θέτουν τον οργανισμό μας σε κατάσταση συναγερμού! 

Διαχείριση θυμού δεν σημαίνει σταματώ να νιώθω θυμό, αλλά αλλάζω και προσαρμόζω τον τρόπο που εκφράζω το θυμό μου.


 Αλλάζοντας τον τρόπο που θυμώνουμε

Το πρώτο βήμα για να αλλάξουμε τις στρατηγικές θυμού είναι μία προσεκτική εξέταση του τρόπου που αντιδράμε όταν θυμώνουμε και τις αιτίες που μας «βγάζουν από τα ρούχα μας». Παρατηρείστε προσεκτικά και σε καθημερινή βάση τί σας θυμώνει. Πολλοί άνθρωποι ανακαλύπτουν ότι καθημερινά θυμώνουν με τα ίδια πράγματα ή ότι οι πηγές θυμού τους έχουν κοινά χαρακτηριστικά.

Δώστε βάρος στη θετική πλευρά! Όταν κάποιος σας χωθεί στο δρόμο, σκεφτείτε πρώτα θετικά: μάλλον δε σας είδε ή ίσως είναι πολύ αφηρημένος, ποιός ξέρει τι του συμβαίνει. Όταν κάποιος σας συμπεριφερθεί με αγένεια, πριν εκνευριστείτε με την προσβολή που σας έγινε, σκεφτείτε, μήπως η συμπεριφορά του χαρακτηρίζει τον ίδιο και όχι εσάς;

Κερδίστε λίγο χρόνο. Πριν αρχίσετε να λογομαχείτε ή ακόμα χειρότερα να βράζετε στο θυμό σας, δώστε στον εαυτό σας μερικά λεπτά και αφήστε το πρώτο κύμα θυμού να προσπεράσει. Το πιθανότερο είναι ότι βάζοντας λίγο χρόνο ανάμεσα σε σας και σε αυτό που σας θύμωσε, θα δείτε ότι η κακή στιγμή πέρασε και εσείς έχετε ακόμα τον έλεγχο.

Σπάστε το φαύλο κύκλο της οργής. Οι οργισμένες σκέψεις τροφοδοτούν με ενέργεια νέες εκρήξεις θυμού. Όλοι έχουμε περάσει ολόκληρες ώρες κάνοντας καυγάδες με τη φαντασία μας (έπρεπε να του πω αυτό, άμα μου πει εκείνο θα απαντήσω το άλλο, θα του δείξω εγώ!). Μήπως τελικά είμαστε θυμωμένοι με τις ίδιες μας τις σκέψεις; Σπάστε το φαύλο κύκλο των οργισμένων σκέψεων, παρεμβάλλοντας μία μικρή ευχάριστη ανάμνηση, έναν μικρό προγραμματισμό, ακόμα και επαναλαμβάνοντας μία λίστα με δουλειές ή ψώνια.

Βαθειά εισπνοή! Μπορεί να φαίνεται ασήμαντο, αλλά μερικές βαθιές εισπνοές πριν αντιδράσετε σε κάτι που σας θυμώνει, όχι μόνο βοηθούν τον οργανισμό να κατευνάσει την κατάσταση ετοιμότητας του θυμού αλλά σας δίνουν την ευκαιρία να δουλέψετε τη σκηνή με το μυαλό σας: μήπως αυτό που ενστικτωδώς ετοιμάζεστε να πείτε ή να κάνετε δεν είναι και η καλύτερη λύση; Εισπνεύστε μία γερή δόση καθαρού οξυγόνου (και καθαρής σκέψης) από τη μύτη και εκπνεύστε αργά από το στόμα.

Όταν ο θυμός έχει ξεθυμάνει μιλήστε για αυτό που σας θύμωσε. Το να μην ξεσπάτε ανεξέλεγκτα το θυμό σας δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση να συσσωρεύετε θυμούς και ματαιώσεις. Όταν έχετε ηρεμήσει είναι η καλύτερη στιγμή να εκφράσετε το θυμό σας. Θα παρατηρήσετε ότι οι άνθρωποι σας ακούν καλύτερα όταν δεν φωνάζετε.

Φροντίστε τον εαυτό σας. Το πόσο εύκολα θυμώνουμε εξαρτάται και από τη γενικότερη ψυχική μας κατάσταση τη δεδομένη στιγμή. Το στρες η βιασύνη και η κακή οργάνωση το κάνουν πιο πιθανό να μας εξαγριώσει μία μικρή και ασήμαντη καθυστέρηση. Διεκδικείστε μέσα στη μέρα λίγο χρόνο που θα σκεφτείτε για τον εαυτό σας, για τα πράγματα που σας θυμώνουν και κυρίως για αυτά που σας κάνουν να αισθάνεστε καλύτερα.

Συμφιλίωση. Μία σοφή προσευχή λέει: «Θεέ μου, δώσε μου τη Γαλήνη να δεχτώ όσα δεν αλλάζουν, τη Δύναμη να αλλάξω όσα μπορούν να αλλάξουν και τη Σοφία να ξεχωρίζω ανάμεσα στα δύο». Όσους περισσότερους θυμούς κουβαλάμε, τόσο πιο εύκολα και γρήγορα πέφτουμε στον εσωτερικό μονόλογο της οργής. Συμφιλιωθείτε με όσα έγιναν και δεν μπορούν να αλλάξουν, δημιουργώντας έτσι χώρο για νέους τρόπους επικοινωνίας. 

Όταν τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι για σπουδές...

Αυτές τις μέρες, με τις Πανελλήνιες να βρίσκονται στο τέλος τους, πολλές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με μία τελείως καινούρια πραγματικότητα: το παιδί πρόκειται να φύγει από το σπίτι, να μετακομίσει σε κάποια άλλη πόλη (ή στο εξωτερικό) προκειμένου να ξεκινήσει τις σπουδές του. Ένας νέος κύκλος ζωής ξεκινάει που φυσικά επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια: έχουμε ξαναμιλήσει για το σύνδρομο της άδειας φωλιάς, τη συναισθηματική αντίδραση των γονιών στην απουσία του παιδιού από το σπίτι. Η νέα πραγματικότητα όμως επηρεάζει και το ίδιο το παιδί καθώς και τα άλλα παιδιά της οικογένειας. 

Ξεκινώντας από τους γονείς, πολλοί λένε ότι το "σπίτι φαίνεται άδειο" ή ότι "δεν έχουν τί να κάνουν, με τί να ασχοληθούν". Ιδιαίτερα οι μη εργαζόμενες μητέρες αντιμετωπίζουν σημαντική δυσκολία να ξανα-οργανώσουν τη μέρα τους και το χρόνο τους με τρόπο που να αισθάνονται γεμάτες και χρήσιμες, ιδιαίτερα δε όταν δεν υπάρχουν μικρότερα παιδιά στην οικογένεια. 

Πρακτικές συμβουλές για τις μαμάδες των νέων φοιτητών-φοιτητριών: 

- βάλτε ένα γερό στόχο που να σας ικανοποιεί και να έχει νόημα. 

- χρησιμοποιείστε το ίντερνετ! Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να γνωρίσετε πράγματα που δεν ξέρετε, να απασχοληθείτε ουσιαστικά και να δημιουργήσετε. Μπορείτε να φτιάξετε ένα δικό σας Blog ή να μάθετε κάτι καινούριο (από βιετναμέζικη κουζίνα μέχρι μία ξένη γλώσσα). 

- δικτυωθείτε! Υπάρχουν πάρα πολλές δραστηριότητες που μπορείτε να βάλετε στο πρόγραμμά σας οι οποίες όχι μόνο θα σας επιτρέψουν να δομήσετε δημιουργικά το χρόνο σας αλλά και να διευρύνετε τον κύκλο σας. Μία ομάδα αυτογνωσίας ή ψυχοθεραπείας, μία ομάδα γυναικών, ένα καλλιτεχνικό εργαστήρι. Ακόμα και με τα δύσκολα οικονομικά αυτής της εποχής, υπάρχουν πολλά δημοτικά προγράμματα, προγράμματα της ΧΕΝ αλλά και πολλών ιδιωτικών κέντρων που είναι πολύ οικονομικά! Για ψάξτε το λιγάκι... 

- Αναλογιστείτε τους ρόλους της ζωής σας. Φυσικά εδώ και δεκαοχτώ χρόνια παίζετε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της μαμάς και θα συνεχίσετε να έχετε αυτό το ρόλο για πάντα. Όμως τώρα έχετε χρόνο και χώρο και για άλλα πράγματα. Επενδύστε ξανά στη σχέση με το σύντροφό σας, ξαναβρείτε τα κοινά σας, συζητείστε τις διαφορές σας, επικοινωνήστε ξανά σαν αντρόγυνο και όχι μόνο σαν γονείς.
- Φροντίστε τον εαυτό σας. Πολλές μητέρες αισθάνονται ότι γερνούν όταν τα παιδιά τους μεγαλώνουν. Προτιμήστε να μεγαλώνετε κι εσείς με χάρη και με όση ομορφιά έχετε κερδίσει. Φροντίστε τον εαυτό σας, την εμφάνισή σας και το σώμα σας. 

- Καμαρώστε και επιβραβεύστε το παιδί σας για την καινούρια του ζωή και βοηθήστε το εκεί που σας έχει ανάγκη, χωρίς να του δημιουργείτε την αίσθηση ότι είναι ανίκανο να τα καταφέρει μόνο του. Μην ξεχνάτε ότι και το παιδί βρίσκεται αντιμέτωπο με μεγάλο στρες αυτή την περίοδο. Προσπαθήστε να μην του δημιουργείτε ενοχές.
- Βάλτε τις βάσεις για μία σχέση ενηλίκων με το παιδί σας. Μετά το πρώτο "σοκ" του αποχωρισμού σας δίνετε μία μοναδική ευκαιρία να ξαναχτίσετε τη σχέση σας με το παιδί όχι στη βάση της εξάρτησης αλλά της αμοιβαίας κατανόησης και ισότητας.

Και προσπαθήστε να μην ξεχνάτε ότι κάθε μέρα είναι η πρώτη μέρα του υπόλοιπου της ζωής σας.

Στείλτε τις επιστολές με τη δική σας εμπειρία με το μικρό σας φοιτητή στο sumvouleutiki@gmail.com. 

Δώσε μου μία αγκαλιά. Οι αγκαλιές κάνουν καλό στην υγεία μας!

Ημέρα Τετάρτη, μέσα της εβδομάδας, αρχές του μήνα: με λίγα λόγια πρέπει να γίνουν τόσα πολλά που μας πιάνει ίλιγγος. Δεν είναι μόνο τα επαγγελματικά, τα οικονομικά, τα οικογενειακά, τα προσωπικά και τα του νοικοκυριού μας. Είναι που θέλουμε να βρούμε και το χρόνο -και κυρίως τη διάθεση- να φροντίσουμε τον εαυτό μας, το σύντροφό μας, τις σχέσεις μας και την υγεία μας, ψυχική και σωματική. Φαίνεται βουνό ε; Ας αρχίσουμε λοιπόν από τα απλά, αυτά που δε χρειάζονται χρήματα, δε χρειάζονται προετοιμασίες και βρίσκονται κοντά μας και στο χέρι μας. Σήμερα παίρνουμε το φυσικό "φάρμακο" της αγκαλιάς. 

Ξέρατε ότι οι αγκαλιές βοηθούν στη βελτίωση της διάθεσης αλλά και στην προάσπιση της υγείας μας; 

Σύμφωνα με έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από το Πανεπιστήμιο της North Carolina η αγκαλιά αυξάνει την ορμόνη οξυτοκίνη και μειώνει τον κίνδυνο για καρδιακές νόσους. Ταυτόχρονα, μειώνεται η ορμόνη του στρες κορτιζόλη, η αρτηριακή πίεση και η καρδιακή συχνότητα, ενώ στους ενήλικες έχει βρεθεί ότι μία αγκαλιά μπορεί να μειώσει τα επίπεδα πόνου. 

Σύμφωνα με τη Δρ. Karen Grewen η θερμή ανθρώπινη επαφή όπως η αγκαλιά ή το κράτημα του χεριού ατην αρχή μιας δύσκολης μέρας "μπορεί να μας βοηθήσει να τα βγάλουμε πέρα και να μας προστατέψει καθ' όλη τη διάρκεια της μέρας"! 

Τα Πρέπει και Τα Θέλω μας: Δύσκολη Δουλειά!

Τα «Πρέπει»

Δεν μοιράζονται όλοι οι άνθρωποι τα ίδια «πρέπει». Υπάρχουν πάρα πολλοί παράγοντες που επιδρούν πάνω μας και καθορίζουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την υποχρέωση και το καθήκον:

- Τα πρότυπα που πήραμε από την οικογένεια μας

- Τα κοινωνικά στερεότυπα

- Το φύλο

- Η κουλτούρα στην οποία ανήκουμε

- Οι θρησκευτικές μας πεποιθήσεις

- Οι συνθήκες της ζωής μας

- Ο Χρόνος και το στάδιο ζωής στο οποίο βρισκόμαστε

- Οι ρόλοι της ζωής μας

Γυναικεία «Πρέπει»

Οι γυναίκες στο σύγχρονο κόσμο αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πρόκληση να ανταποκριθούν σε πολυάριθμους και συχνά ανταγωνιστικούς ρόλους: αυτό δημιουργεί μία μακριά λίστα από «πρέπει».

Είναι μητέρες, σύζυγοι, επαγγελματίες, νοικοκυρές ενώ ταυτόχρονα «πρέπει» να διατηρούν και την κοινωνική τους ζωή, να ενημερώνονται, να βρίσκονται αντιμέτωπες με τα πρότυπα ομορφιάς των περιοδικών, με τα σημάδια του χρόνου και τις μεγάλες αλλαγές της ζωής.

Τα «Θέλω»

Τα «Θέλω» μας καθορίζονται από:

- Προσωπικότητα

- Ατομική μας φιλοδοξία

- Ιεράρχηση των αναγκών μας

- Επιρροές που δεχόμαστε από το περιβάλλον

- Τα κάθε είδους ερεθίσματα

- Κοινωνικά πρότυπα

- Ο Χρόνος και το στάδιο ζωής στο οποίο βρισκόμαστε

- Οι ρόλοι της ζωής μας

- Τί μάθαμε από την οικογένειά μας

Οι αποφάσεις που παίρνουμε, είτε αφορούν απλά και καθημερινά πράγματα, είτε πιο σημαντικά θέματα φιλτράρονται συστηματικά από τα πρέπει και τα θέλω μας με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε συχνά ότι είμαστε στη μέση μίας μάχης.

Οι περισσότεροι από μας δυσκολευόμαστε αρκετά και καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια για να επιτύχουμε μία ισορροπία ανάμεσα στα θέλω και τα πρέπει μας.

Όταν αυτή η ισορροπία δεν υπάρχει, το αποτέλεσμα είναι μία δυσάρεστη αίσθηση:

- Αισθανόμαστε ότι είμαστε στο έλεος των υποχρεώσεων και ότι ο εαυτός μας βρίσκεται «σε δεύτερη μοίρα».

- Αισθανόμαστε ότι φερόμαστε εγωιστικά με άξονα μόνο τον εαυτό μας και ότι δεν είμαστε συνεπείς απέναντι στις υποχρεώσεις μας.

Μία σοφή Κινέζικη παροιμία για Καλύτερη Ζωή.

Ο Κινέζικος πολιτισμός, άγνωστος για εμάς τους δυτικούς, κρύβει μεγάλη σοφία για τη ζωή και τον άνθρωπο.Υπάρχει μία Κινέζικη παροιμία, απλή και αληθινή, που αξίζει να βάλουμε μέσα στο μυαλό μας και να την ψιθυρίσουμε όταν τα πράγματα φαίνεται να πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο. Λένε λοιπόν: 

Αν κάτι δεν διορθώνεται, γιατί να στεναχωριέσαι; 

Και αν κάτι διορθώνεται, γιατί να στεναχωριέσαι; 

Με μία πρώτη ματιά μπορεί να φαίνεται φαταλιστική, μοιρολατρική και αδύναμη αντιμετώπιση, όμως αν κοιτάξετε λίγο πιο βαθιά δεν είναι καθόλου. Μέσα σε πολύ λίγες λέξεις, το μικρό αυτό γνωμικό μας διδάσκει τη ματαιότητα της ενοχής αλλά και τη δύναμη της προσωπικής μας ευθύνης. Είναι σαν να μας προτρέπει: αφήστε πίσω τα αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί και συγκεντρώστε την προσοχή σας σε αυτά που μπορείτε να κάνετε. Αν κάτι μπορεί να αλλάξει, να διορθωθεί, να βελτιωθεί, σηκώστε τα μανίκια και ξεκινήστε από εκεί, με δύναμη και χωρίς μεμψιμοιρία. Τα αρνητικά ερεθίσματα και οι δυσάρεστες καταστάσεις έχουν πολύ συχνά το "ταλέντο" να απορροφούν όλη μας την προσοχή και να καταναλώνουν όλα μας τα συναισθήματα. Μήπως έτσι γινόμαστε τυφλοί σε όλες τις άλλες δυνατότητες που μας ανοίγονται μέρα με τη μέρα; 

Κάντε σήμερα μία λίστα. Πόσα είναι αυτά που δεν αλλάζουν; Ποσά είναι αυτά για τα οποία κάτι μπορείτε να κάνετε; Μήπως αντί να χτυπάτε τη γροθιά στο μαχαίρι ήρθε η ώρα να πάρετε το μαχαίρι και να κόψετε τους γόρδιους δεσμούς; 

Καλή εβδομάδα σε όλους. 

Κατάθλιψη. Ποιά είναι τα συμπτώματα και τα κριτήρια για τη διάγνωσή της;

"Έχω πάθει κατάθλιψη". Πόσες και πόσες φορές δεν έχουμε πει ή δεν έχουμε ακούσει αυτή την κουβέντα; Η λέξη κατάθλιψη έχει μπει μέσα στο καθημερινό μας λεξιλόγιο για τα καλά και τη χρησιμοποιούμε συχνά όταν θέλουμε να περιγράψουμε τη θλίψη, τη στεναχώρια, τη μελαγχολία ή την κακή μας διάθεση. Η κατάθλιψη όμως αποτελεί και μία σημαντική ψυχολογική κατάσταση που μπορεί να βάλει τη χαρά μας και την υγεία μας σε σοβαρό κίνδυνο. 

Είναι ανθρώπινο και φυσικό να αισθανόμαστε θλιμμένοι σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μας ή μετά από συνταρακτικά γεγονότα. Παρόλα αυτά αν τα συμπτώματα αυτά επιμένουν για ένα μήνα θα είναι καλό να επισκεφτείτε έναν ειδικό για να εκτιμήσει την κατάσταση. 

Ποιά είναι η εικόνα της κατάθλιψης; 

Διάθεση: 

αισθάνεστε λύπη, απογοήτευση, κενό τις περισσότερες ώρες της μέρα και τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας; 

είστε ευερέθιστοι και ανήσυχοι, χωρίς ιδιαίτερο λόγο; 

αισθάνεστε σαν να έχει χαθεί ή "χαρά της ζωής", τίποτα δε σας ευχαριστεί και όλα σας φαίνονται ανούσια; 

δεν έχετε πια διάθεση για κοινωνικές συναναστροφές, φίλους και συζητήσεις;

αισθάνεστε αδιαφορία για την εικόνα σας και την υγιεινή σας (δε θέλετε να κάνετε μπάνιο ή να φροντίσετε τον εαυτό σας); 

Σωματική κατάσταση:

παρατηρείτε αλλαγές στον ύπνο σας; έχετε δυσκολίες να αποκοιμηθείτε ή ξυπνάτε συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας ή αντίθετα κοιμάστε υπερβολικά; 

αισθάνεστε κόπωση και εξάντληση, σαν να "σέρνεστε" ακόμα και αν δεν έχετε κουραστεί; 

δεν έχετε όρεξη για σεξ και κουράγιο για δραστηριότητες που πιο παλιά σας ευχαριστούσαν; 

παρατηρείτε αλλαγές στην όρεξη σας και το βάρος σας; 

Σκέψεις:

έχει αλλάξει το περιεχόμενο των σκέψεων σας; σας πλημμυρίζουν ενοχές, αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό σας και για το μέλλον σας; 

σκέφτεστε ότι είστε μόνος, σε αδιέξοδο ότι δεν αξίζετε και ότι δεν υπάρχει ελπίδα; 

έχετε δυσκολίες να συγκεντρωθείτε ή να σκεφτείτε καθαρά; 

σκέφτεστε επανειλημμένα το θάνατο; 

Παρόλο που τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα τα έχουμε βιώσει όλοι μεμονωμένα σε διάφορες περιστάσεις (χαρακτηριστικό παράδειγμα όταν πενθούμε ένα αγαπημένο μας πρόσωπο), αν βρίσκετε ότι εσείς ή κάποιος στο περιβάλλον σας θα απαντούσε θετικά σε πολλές από αυτές τις ερωτήσεις για διάστημα τριών ή τεσσάρων εβδομάδων, είναι σκόπιμο να αναζητήσετε μία επαγγελματική επιστημονική άποψη και βοήθεια. Το άρθρο αυτό δεν έχει διαγνωστικό χαρακτήρα, παρά μόνο ενημερωτικό με σκοπό να διαφωτίσει και να κινητοποιήσει όποιον μπορεί να το έχει ανάγκη. 

Η κατάθλιψη, που από πολλούς έχει ονομαστεί "η ασθένεια του αιώνα μας", μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίζεται έγκαιρα και υπεύθυνα.  

Αυτοεκπληρούμενες Προφητείες.

photo via chanceencounters.wordpress.com

Ο όρος αυτοεκπληρούμενη προφητεία χρησιμοποιείται σαν όρος της κοινωνικής επιστήμης ήδη από το πρώτο μισό του προηγούμενου αιώνα. Στηρίζεται στην παραδοχή ότι "αν οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις καταστάσεις ως αληθινές, τότε είναι αληθινές στις συνέπειες τους". Με λίγα λόγια, ο αρνητικός τρόπος που αντιλαμβανόμαστε μία κατάσταση επηρεάζει τη συμπεριφορά μας με τέτοιο τρόπο ώστε στο τέλος να επιβεβαιωθεί η αρχική μας "προφητεία". 

Πώς δουλεύει η αυτοκεπληρούμενη προφητεία στη ζωή μας; Σκεφτείτε ορισμένα παραδείγματα από τη ζωή και την καθημερινότητα μας... 

Η προσωπική μας σχέση μας με το φαγητό.

Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν καλούνται να εξετάσουν προσεκτικά τη σχέση τους με το φαγητό αισθάνονται αμήχανοι, ίσως και λίγο αστείοι. Είναι φυσικό: το φαγητό, όπως και η δίψα, ο ύπνος και οι άλλες φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού μας, είναι για μας σαν την αναπνοή. Φυσικό, αυτονόητο, απαραίτητο. Παρόλα αυτά, ο καθένας από μας έχει μία προσωπική σχέση με το φαγητό πέρα από την ανάγκη ικανοποίησης της πείνας και τη διατήρηση της ζωής. Μέσα εκεί, μέσα στο "μαύρο κουτί" της σχέσης μας αυτής βρίσκεται και το κλειδί της κατανόησης για τους ανθρώπους που ταλαιπωρούνται από μία δύσκολη, επώδυνη και προβληματική σχέση με την τροφή (μία σχέση που πολλές φορές μεταφέρεται στη σχέση που έχουμε με το σώμα μας και συνακόλουθα με τον εαυτό μας). Γνωρίζοντας σε βάθος την προσωπική μας σχέση με το φαγητό μπορούμε να μάθουμε κάτι παραπάνω για τον εαυτό μας και να κάνουμε το πρώτο βήμα για να βελτιώσουμε την καθημερινότητα. 

Αφήστε λοιπόν τις ντροπές και τις αναβολές και πιάστε χαρτί και μολύβι (και εκείνο το τετράδιο...). 

Από που ξεκινάμε για να γνωρίσουμε τη σχέση μας με το φαγητό;

Η θέση του φαγητού στην καθημερινότητα: 

Πόσες ώρες τελικά σας απασχολεί το φαγητό μέσα σε μία τυπική ημέρα; Προσθέσετε την ώρα που σκέφτεστε, που μαγειρεύετε, που ψωνίζετε, που σερβίρετε και τελικά την ώρα που κάθεστε στο τραπέζι. 

Φαγητό και συναισθήματα: 

Το πώς, πότε και τί τρώμε συνδέεται όχι μόνο με την πείνα αλλά και με τα συναισθήματα που βιώνουμε κάθε στιγμή. Καταγράφοντας προσεκτικά τις συνήθειες σας, βρείτε τα κοινά συναισθήματα πίσω από τις λιγούρες και τις υπερβολές. Μόλις καταναλώσατε τρεις σοκοφρέτες ή ένα τεράστιο μπωλ μακαρόνια. Πώς αισθανόσασταν την ώρα που πηγαίνατε προς την κουζίνα; Για πολλούς  από μας, το φαγητό λειτουργεί σαν παρηγοριά ή αγχολυτικό ή ακόμα αντίδοτο στην βαρεμάρα και την ανοία. 

Η λειτουργία του φαγητού μέσα στην οικογένεια:

Για πολλές -ελληνικές και όχι μόνο- οικογένειες το φαγητό επιτελεί τη λειτουργία της συντήρησης του δεσίματος και της επικοινωνίας. Στη δική σας οικογένεια πώς λειτουργεί η ώρα του φαγητού; Πώς χρησιμοποιείτε το φαγητό; Για παράδειγμα, σε ποιές περιστάσεις επιλέγετε να μοιραστείτε ένα ξεχωριστό γεύμα ή σε ποιές περιστάσεις χρησιμοποιείτε το φαγητό για να ανταμείψετε ένα μέλος της οικογένειας; 

Αναμνήσεις:

Ακόμα και αν φαντάζει λίγο παράδοξο, πολλά από τα στοιχεία της προσωπικής μας σχέσης με το φαγητό έχουν πάρει σχήμα και μορφή ήδη από την παιδική μας ηλικία. Κλείστε τα μάτια σε μία χαλαρή στιγμή και ταξιδέψτε στη ζωή σας: τί αναμνήσεις έχετε που να περιλαμβάνουν φαγητό; ποιές τροφές έχετε συνδέσει με διαφορετικές στιγμές; ποιά ήταν η θέση του φαγητού στη ζωή σας όταν ήσασταν παιδιά; 

Θέλοντας να αλλάξουμε αυτά που μας δυσαρεστούν στον εαυτό μας και στη ζωή μας, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίσουμε τις ρίζες και το χαρακτήρα τους. Το ίδιο ισχύει και για το φαγητό μας. Αναλύστε το ! 

Εσάς ποιά είναι η προσωπική σας εμπειρία με το φαγητό; 

Οι αντιδράσεις των μικρών στην άφιξη του νέου μωρού.

Με αφορμή τις ερωτήσεις της Δέσποινας ήρθε στην επιφάνεια το θέμα της δεύτερης εγκυμοσύνης στην οικογένεια και των αντιδράσεων του μικρού παιδιού μέσα στο σπίτι. Η άφιξη ενός νέου μωρού συνιστά μία πολύ απαιτητική και δύσκολη περίοδο για το παιδί σας, το οποίο ως τώρα είχε την αποκλειστικότητα στο χρόνο, την προσοχή και τη φροντίδα όλης της οικογένειας: όχι μόνο της μαμάς και του μπαμπά, αλλά και του ευρύτερου περιβάλλοντος. Οι αντιδράσεις των μεγαλύτερων παιδιών στην έλευση ενός μικρού αδερφού ή αδερφής εξαρτώνται από την προσωπικότητα του παιδιού, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της χρονικής συγκυρίας, την ηλικία, το φύλο και κυρίως από τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια και από τον τρόπο που οι γονείς καταφέρνουν -ή όχι- να διαχειριστούν τη νέα αυτή κατάσταση ήδη από την περίοδο της εγκυμοσύνης. Η ζήλια για το καινούριο αδερφάκι είναι μία φυσιολογική έκφραση για το παιδί.

Αντιμέτωπο με τις ανακατατάξεις και τις αλλαγές που έρχονται μαζί με το νέο μωρό, είναι αναμενόμενο και φυσιολογικό ότι το μικρό σας θα έχει μπερδεμένα συναισθήματα και θα αντιδράσει με τρόπους που μπορεί να φαίνονται ανορθόδοξοι ή ανησυχητικοί. Ξέρουμε ότι το "μοιράζομαι" δεν είναι το πιο δυνατό σημείο των παιδιών προσχολικής ηλικίας: αυτό δεν αφορά μόνο το δωμάτιο ή τα παιχνίδια αλλά και την προσοχή και την αγάπη σας. Τα μικρά παιδιά σκέφτονται εγωκεντρικά: αυτό δε σημαίνει ότι είναι μικροί εγωιστές αλλά ότι δυσκολεύονται να αντιληφθούν οτιδήποτε βρίσκεται έξω από τη σφαίρα της άμεσης εμπειρίας τους. Με λίγα λόγια, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δε μπορούν αν μπουν στη θέση των άλλων. Νιώθοντας ότι πλέον η αγάπη και η προσοχή σας διοχετεύεται πλέον στον νεοφερμένο το μικρό σας αισθάνεται ανασφάλεια και ζήλια για το αδερφάκι του. Στην προσπάθεια του να εκφράσει τα συναισθήματά του αλλά και να ξανακερδίσει το χαμένο του θρόνο μέσα στην οικογένεια το μικρό σας μπορεί να παρουσιάσει διάφορες αντιδράσεις: 

- Μιμείται τις συμπεριφορές του μωρού κλαίγοντας και γκρινιάζοντας χωρίς προφανή λόγο ή αποζητά το μπιμπερό ή την πιπίλα του ακόμα και αν τα είχε αποχωριστεί για μήνες. 

- Επιστρέφει σε συμπεριφορές προηγούμενων περιόδων της ανάπτυξης του: για παράδειγμα μπορεί να λερώνει το κρεβάτι του κατά τη διάρκεια της νύχτας ή ακόμα και να λερώνεται την ημέρα στο σπίτι ή στο σχολείο. 

- Γίνεται επιθετικό απέναντι στο μωρό (ζουλήγματα, πολύ σφιχτές αγκαλιές και τσιμπήματα), απέναντι σε εσάς ή απέναντι στους συνομήλικους του στο σχολείο. 

- Απομονώνεται, επιλέγοντας να παίζει μόνο του και αρνείται να συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες. 

- Διαταράσσεται ο ύπνος του: μπορεί να μην μπορεί να αποκοιμηθεί, να ξυπνάει στη μέση της νύχτας ή να απαιτεί να κοιμηθεί στο κρεβάτι σας. 

- Αναπτύσσει "παραξενιές" στο φαγητό ή αρνείται να φάει. 

- Αρνείται να πάει στο σχολείο ή παραπονείται για πόνους κατά τη διάρκεια της ημέρας ζητώντας να έρθετε να το πάρετε. 

Πώς να αντιδράσετε; 

Το σύνδρομο της 'Αδειας Φωλιάς.

photo via buzzle.com

Έχοντας ζήσει μέσα στην ελληνική οικογένεια, με όλα τα χαρίσματα και τα δεινά της, γνωρίζουμε ότι ο έλληνας γονιός, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, περιστρέφεται γύρω από τον οικογενειακό άξονα στον πυρήνα του οποίου τοποθετούνται τα παιδιά. Οι καθημερινές δραστηριότητες και οι καθημερινές φροντίδες των παιδιών απορροφούν ένα τεράστιο κομμάτι του χρόνου και της σκέψης των γονιών και σε πολλές περιπτώσεις τα παιδιά είναι ο κοινός τόπος στον οποίο οι γονείς συναντιούνται, συνυπάρχουν και επικοινωνούν. Μιλώντας για το σύνδρομο της άδειας φωλιάς αναφερόμαστε σε εκείνο το στάδιο της ζωής ενός γονιού όταν τα παιδιά φεύγουν από το πατρικό σπίτι είτε για σπουδές, είτε επειδή ξεκινούν τη δική τους ζωή. Τί είναι το σύνδρομο της άδειας φωλιάς; Οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με μία πολύ ιδιαίτερη μορφή απώλειας: την απώλεια του πιο καίριου ρόλου τους, του ρόλου που δόμησε τη ζωή και την ύπαρξη τους για είκοσι και πλέον χρόνια. Συναισθήματα λύπης, κενού και μοναξιάς είναι πιθανό να εμφανιστούν καθώς ο γονιός πενθεί για το χαμένο του ρόλου ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται αντιμέτωπος με τις δυσκολίες και τις ανασφάλειες της μέσης ηλικίας. Πολλοί γονείς -ιδιαίτερα μητέρες- αισθάνονται ότι έχουν χάσει το σκοπό της ζωής τους και τη χρησιμότητά τους σαν άνθρωποι. Τα συναισθήματα αυτά είναι αναμενόμενα και λογικά αν σκεφτούμε το μέγεθος της αλλαγής στην καθημερινή ζωή και στον τρόπο που ο κάθε γονιός αντιλαμβάνεται τον εαυτό του.

Καλύτερη επικοινωνία μέσα στο σπίτι.

Η ζωή στο σπίτι έχει γίνει αβίωτη, είναι πραγματικά σαν το κλουβί με τις τρελές! Αυτή ήταν η εισαγωγή της Κατερίνας που αισθάνεται ότι η Καλύτερη Ζωή της δείχνει να έχει πάει περίπατο. Και συνεχίζει: Με δύο παιδιά στην εφηβεία, ένα αγόρι στα 13 και ένα κορίτσι στα 15, είναι λες και η οικογένεια μας διαλύεται! Ο καθένας έχει άλλο πρόγραμμα, με τα φροντιστήρια και τα εξωσχολικά τους χάνουμε συχνά ακόμα και το καθημερινό φαγητό. Ακόμα και όταν τα καταφέρνουμε να κάτσουμε όλοι μαζί για το βραδινό, τίποτα δε θυμίζει οικογενειακές στιγμές: τα παιδιά κυριολεκτικά "τρώγονται" μεταξύ τους και με τον πατέρα τους και όλοι μαζί γινόμαστε μαλλιά κουβάρια, χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος. Το ξέρω ότι είναι δύσκολη η ηλικία της εφηβείας, αλλά πάντα έτσι θα είναι; Δεν υπάρχει τρόπος να αποκατασταθεί έστω και λίγο η οικογενειακή μας ευτυχία; 

Τί συμβαίνει στην οικογένεια της Κατερίνας; Η αίσθηση της διάλυσης που μεταφέρει ίσως δεν είναι και τόσο μακριά από την πραγματικότητα, με τη μόνη διαφορά ότι στις ανθρώπινες σχέσεις αυτό που αισθανόμαστε ως διάλυση μπορεί να έχει και μία εξαιρετικά δημιουργική πλευρά: διαλύω για να ξαναχτίσω σε καλύτερη βάση, με τα καινούρια μου υλικά, με την καινούρια μου γνώση. Τα παιδιά της Κατερίνας βρίσκονται σε αυτή την υπέροχη ηλικία που ανακαλύπτουν την νέα γνώση του εαυτού τους και βάζουν τα θεμέλια για τη δική τους προσωπικότητα. Οι γονείς από την άλλη, αντιμετωπίζουν αυτές τις αλλαγές με φόβο, καχυποψία και μεγάλη ανασφάλεια. Το αποτέλεσμα είναι ότι γύρω από ένα καθημερινό τραπέζι μπορούν να αναπτυχθούν όλες οι συγκρούσεις και αντίθετες δυνάμεις που βιώνει καθένα από τα μέλη της οικογένειας, δίνοντας την εικόνα του κλουβιού με τις τρελές. Σίγουρα η μετάβαση από την παιδικότητα στην εφηβεία είναι δύσκολη όχι μόνο για τα παιδιά αλλά και για το οικογενειακό σύστημα, πολλές φορές δοκιμάζοντας και την ίδια τη σχέση των γονιών. Όπως είναι επίσης σίγουρο ότι κανένας γονιός δε θέλει να χάσει την υπέροχη αυτή περίοδο στη ζωή του παιδιού του. Τί μπορεί να γίνει; Βλέποντας τη σύγκρουση με ανοιχτά μάτια και κυρίως ανοιχτή καρδιά, μπορούμε να δούμε και τη δυνατότητα για δημιουργική αλλαγή και κυρίως την ευκαιρία να γνωρίσουμε τα παιδιά μας από την αρχή. Ακούστε λοιπόν τί έχουν να σας πουν με ψυχραιμία και υπομονή. 

Προσπαθήστε να διασώσετε ένα κομματάκι οικογενειακού χρόνου μέσα στο δαίδαλο των προγραμμάτων και των υποχρεώσεων: το καθημερινό οικογενειακό δείπνο είναι ένας πολύ καλός τρόπος να διατηρήσουμε ζωντανή την αίσθηση της οικογενειακής ενότητας. Εντοπίστε τα θέματα που φέρνουν τις μεγαλύτερες εκρήξεις (για παράδειγμα το σχολείο, τους φίλους, τις εξόδους) και αφήστε τα έξω από το "μενού"! Επίσης, βεβαιωθείτε ότι υπάρχει λίγος χρόνος όπου ο καθένας μπορεί να μιλήσει χωρίς να τον διακόπτουν ή να τον κοιτάζουν "με μισό μάτι"... Ένας αποτελεσματικός τρόπος για να δομήσουμε επικοινωνιακά το χρόνο είναι κάθε μέλος της οικογένειας να πάρει λίγο χρόνο για να μοιραστεί την καλύτερη και τη χειρότερη στιγμή της μέρας του. Η ειλικρινής συμμετοχή των γονιών σε αυτό το παιχνίδι είναι πολύ σημαντική, γιατί θα δώσει ένα νέο έδαφος για επικοινωνιακό δέσιμο. 

Κατερίνα δοκίμασέ το και περιμένω νέα σου! 

Αϋπνία: Πώς αντιμετωπίζεται;

Η αϋπνία αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα που ταλαιπωρεί πολλούς από εμάς και σίγουρα επηρεάζει την ποιότητα της καθημερινότητας μας. Ξέρατε ότι το 90% των ανθρώπων θα αντιμετωπίσουν προβλήματα με τον ύπνο τους τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους; Ξέρατε ότι η αϋπνία, όταν γίνεται χρόνια, επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο την ψυχική αλλά και τη σωματική μας υγεία; Ξέρατε ότι υπάρχουν πρακτικοί και φυσικοί τρόποι να βοηθήσουμε τον οργανισμό μας να πέσει για ύπνο; Διαβάστε παρακάτω έξι πρακτικές συμβουλές που διευκολύνουν τον ύπνο και φτιάξτε ένα μικρό ατομικό πρόγραμμα που θα σας βοηθήσει σταδιακά να κοιμάστε καλύτερα. 

Άσκηση: Σήμερα Θέλω.

Είναι πολύ δύσκολο να χωρέσουν όλα σε μία μέρα. Πολλές φορές είναι πολύ δύσκολο να χωρέσουν όλα σε μία ολόκληρη ζωή. Το αποτέλεσμα είναι συχνά απογοητευτικό, όταν η μέρα φτάνει στο τέλος της και ξαπλωμένοι στην ησυχία του υπνοδωματίου μας, συνειδητοποιούμε την πικρή γεύση της μέρας που πέρασε και κύλησε χωρίς να νιώθουμε την ικανοποίηση που θέλουμε, που περιμένουμε και που αξίζουμε. Λοιπόν, άσκηση για Καλύτερη Ζωή! Ξεκινώντας τη μέρα σας, είτε φεύγετε από το σπίτι σαν σίφουνας επειδή έχετε (πάλι) αργήσει, είτε οδηγείτε προς τη δουλειά, είτε πηγαίνετε τα μικρά στο σταθμό, αναρωτηθείτε με ειλικρίνεια: Τί θέλω σήμερα; Διαλέξτε τρεις απαντήσεις, τις πιο σημαντικές, τις πιο έντονες ή τις πιο απαραίτητες. Μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τα πράγματα σαν ένα τεράστιο πίνακα που πρέπει να ελέγξουμε, αλλά μπορούμε να δοκιμάσουμε να φτιάξουμε την εικόνα, κομμάτι κομμάτι, μέρα με τη μέρα, σαν ένα παζλ, δίνοντας αξία στο σήμερα και σ' αυτό που μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας σήμερα. 

Σήμερα θέλω να αγοράσω κάτι για μένα. 

Σήμερα θέλω να πιω ένα ωραίο ποτήρι κρασί με τον άνθρωπο μου.

Σήμερα θέλω να κάνω ένα περίπατο για είκοσι λεπτά. 

Σήμερα θέλω να φάμε όλοι μαζί χωρίς κανείς να τσακωθεί με κανέναν.

Σήμερα θέλω να αγοράσω ένα ωραίο μυθιστόρημα και να διαβάζω έστω και δύο σελίδες. 

Σήμερα θέλω να διδάξω κάτι στο παιδί μου. 

Σήμερα θέλω να μάθω κάτι καινούριο, έστω κι αν είναι μία συνταγή. 

Σήμερα θέλω να μιλήσω με τη μητέρα μου στο τηλέφωνο. 

Σήμερα θέλω να φτιάξω τα μαλλιά μου. 

Είναι πολύ ανακουφίστικο να τελειώνει η μέρα ξέροντας ότι σήμερα έκανα κάτι που πραγματικά ήθελα. Και αφού το έκανα σήμερα, μπορώ να το κάνω και αύριο. Μπορώ να το κάνω κάθε μέρα.