Συναισθηματικός εκβιασμός: χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη θυματοποίηση.

Το θέμα του συναισθηματικού εκβιασμού (διαβάστε και το σχετικό άρθρο εδώ) στις ανθρώπινες σχέσεις παρουσιάζει μία πολύ ενδιαφέρουσα δυναμική. Αφενός, σε αντίθεση με άλλες μορφές κακοποίησης δεν αφήνει ορατά σημάδια. Αφετέρου, οι άνθρωποι που βιώνουν αυτού του τύπου τις σχέσεις συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος, κυρίως εξαιτίας της "ομίχλης" που δημιουργείται ανάμεσα στο θύμα και το θύτη. Με λίγα λόγια, πολλοί άνθρωποι υφίστανται συναισθηματικό εκβιασμό σε μία ή περισσότερες σχέσεις τους χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Φυσικά η δυσφορία, η ψυχολογική πίεση, η αίσθηση ανεπάρκειας και η αυτοαμφισβήτηση υπάρχουν. Αυτό που λείπει είναι η σωστή "ανάγνωση" της προβληματικής σχέσης και του τρόπου που οι δύο εμπλεκόμενοι, θύτης και θύμα, συμβάλλουν στην οικοδόμηση και την ενίσχυση του φαύλου κύκλου του εκβιασμού. Συχνά είναι πολύ δύσκολο να δούμε ξεκάθαρα τη δική μας συμβολή σε οποιαδήποτε κατάσταση η οποία μας βλάπτει. Φαίνεται πολύ σκληρό να υποδεικνύουμε σε ένα θύμα κακοποίησης οποιασδήποτε μορφής την προσωπική ευθύνη που φέρει. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι στην ευθύνη ενυπάρχει η δύναμη καθώς το μόνο που μπορούμε πραγματικά να αλλάξουμε είναι ο εαυτός μας και η δική μας συμπεριφορά και προκειμένου να κάνουμε οποιαδήποτε αλλαγή χρειάζεται πρώτα να κατανοήσουμε τι κάνουμε λάθος. 

Γιατί κάποιοι από εμάς είναι πιο ευάλωτοι στο συναισθηματικό εκβιασμό και ενδίδουν πιο εύκολα ή πιο συχνά στις ψυχικές πιέσεις των "εκβιαστών"; Σύμφωνα με μετααναλύσεις ερευνητικών δεδομένων υπάρχουν ατομικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη θυματοποίηση και δημιουργούν ευκολότερους στόχους. Οι άνθρωποι που υποκύπτουν στο συναισθηματικό εκβιασμό:  

- είναι συχνά άνθρωποι που φοβούνται και αποστρέφονται τις συγκρούσεις και τις διαφωνίες και είναι διατεθειμένοι να υποχωρήσουν προκειμένου να διατηρήσουν την ηρεμία στις σχέσεις τους και να μην έρθουν σε αντιπαράθεση. 

- είναι συχνά άνθρωποι με υψηλή κατανόηση και συμπόνοια για τους άλλους με αποτέλεσμα συχνά να παρασύρονται από τα ίδια τους τα συναισθήματα. Συναισθάνονται με μεγάλη ευαισθησία τις ανάγκες των άλλων γεγονός που δημιουργεί μία περαιτέρω αίσθηση ευθύνης. 

- έχουν την τάση να αναλαμβάνουν την ευθύνη για ό,τι συμβαίνει στο περιβάλλον τους συχνά πέρα από τα ρεαλιστικά όρια, με αποτέλεσμα να συσσωρεύουν ενοχή και να εντείνεται η ανάγκη τους να επανορθώσουν με κάθε τρόπο. 

- αναζητούν με μεγάλη ένταση την έγκριση και την αγάπη των ανθρώπων. Φυσικά, αυτή η αναζήτηση είναι σημαντική για όλους μας και παραμένει μία πολύ ανθρώπινη ανάγκη. Αρκεί να μπορούμε να οριοθετήσουμε το χώρο μέσα στον οποίο επιτρέπουμε στον εαυτό μας να κινηθεί. 

- αμφισβητούν ή δεν έχουν ξεκάθαρη εικόνα για την αξία τους, τα ταλέντα και τα χαρίσματά τους με αποτέλεσμα να έχουν χαμηλή ή ευμετάβλητη αυτοεικόνα και να είναι διατεθειμένοι να "δώσουν" όλο και περισσότερα. Κάθε υποχώρηση αποτελεί μία ακόμα ήττα που πλήττει περαιτέρω την αυτοεκτίμηση του θύματος και την πίστη στον εαυτό του και την ικανότητα του να αντισταθεί. 

Τίποτα από τα παραπάνω δεν προεξοφλεί απαραίτητα κακής ποιότητας σχέσεις ή σχέσεις συναισθηματικής κακοποίησης. Είναι όμως περιοχές που οφείλουμε να εξερευνήσουμε αν αισθανόμαστε ότι κάποιος άνθρωπος στη ζωή μας παρεισφρέει στον ατομικό μας χώρο με τρόπο που μοιάζει ανεξήγητος, ανεξέλεγκτος και μας οδηγεί σε συναισθήματα διαρκούς υποχρέωσης, ενοχής και φόβου. 

Μισώ τη δουλειά μου.

Μισώ τη δουλειά μου. Μία δήλωση που οι όλοι την έχουμε ακούσει και οι περισσότεροι την έχουμε  κάνει σε φίλους, συγγενείς ή μόνοι μας στον εαυτό μας. Για πολλούς ανθρώπους το δικαίωμα σε μία δουλειά που μας ενθουσιάζει και μας ολοκληρώνει είναι -τουλάχιστον αυτή τη στιγμή- κάτι πολύ μακρινό και οπωσδήποτε ανεδαφικό. Ο πιο κοινός λόγος που μας κρατά σε μία "μισητή" δουλειά είναι ο απαραίτητος μισθός: όσο μικρός ή άδικος και αν είναι, συνήθως είναι τόσο απαραίτητος που το να μείνουμε χωρίς δουλειά μέχρι να βρούμε "αυτό που πραγματικά μας ταιριάζει" αποτελεί, απλά, ουτοπία. Ταυτόχρονα, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως είναι η ανεργία, το ελλιπές μας βιογραφικό, η έλλειψη γνωριμιών που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν, η απουσία αυτοπεποίθησης ή αποφασιστικότητας, το γεγονός ότι έχουμε βουλιάξει ή βολευτεί σε μία δουλειά που είναι εύκολη, οικεία και σίγουρη. Όπως σε κάθε κατάσταση που δεν δείχνει να αλλάζει, ή τουλάχιστον να αλλάζει όσο άμεσα θα θέλαμε, υπάρχει πάντα η δυνατότητα να αλλάξουμε το φακό με τον οποίο την κοιτάζουμε. Ή τουλάχιστον να προσπαθήσουμε. 

- Δια της ατόπου: τί δεν μισώ στη δουλειά μου; είναι -σχεδόν- σίγουρο, ότι αν ψάξετε, θα βρείτε. Πέρα από τον απαραίτητο μισθό, αναζητήστε στοιχεία που δεν είναι και τόσο δυσάρεστα ή ίσως και ευχάριστα. Μπορεί να είναι η πρωινή διαδρομή προς τη δουλειά το πρωί, ένας συνάδελφος που κάνει καλή παρέα ή ένα συγκεκριμένο -έστω και μικρό- κομμάτι των υποχρεώσεων σας. 
- Βάλτε στόχους. Γίνεται ακόμα και στην πιο βαρετή δουλειά. Μπορεί να είναι ημερήσιοι (μέχρι το τέλος της ημέρας, θα...) ή λίγο πιο μακροπρόθεσμοι. Ακόμα και αν η δουλειά σας δεν σας δίνει αρκετά κίνητρα, τίποτα δε σας εμποδίζει να το κάνετε μόνοι σας. 
- Μάθετε καινούρια πράγματα. Ακόμα και αν δεν είναι μέσα στις δικές σας υποχρεώσεις, παρακολουθήστε τη δουλειά ενός συναδέλφου ή του προϊσταμένου σας, ενημερωθείτε και μελετήστε. Η μάθηση ανανεώνει τις διαδικασίες και δίνει ένα καινούριο ενδιαφέρον και εκτός αυτού, ποτέ δεν ξέρετε πού και πότε μπορεί να σας χρειαστεί. 
- Γνωρίστε ανθρώπους. Το καλύτερο εργαλείο για μία νέα δουλειά είναι οι νέες γνωριμίες. Ανοίξτε συζήτηση και αρπάξτε την ευκαιρία να γνωρίσετε καινούριους ανθρώπους. Η αυξημένη κοινωνικότητα όχι μόνο θα σας τονίσει το ηθικό αλλά θα σας δώσει και πολλές καινούριες δυνατότητες. 
- Κάντε τη δουλειά σας "καλά". Μία απεχθής εργασία γίνεται ακόμα πιο αρνητική όταν την αντιμετωπίζουμε με αδιαφορία και απάθεια, αν και εκ πρώτης όψεως αυτό δεν γίνεται κατανοητό. Το να είμαστε μέτριοι ή κακοί στη δουλειά μας, αντανακλά ευρύτερα στο πώς αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας. 
- Σκεφτείτε ξανά τί κερδίζετε παραμένοντας σε αυτή τη θέση. Αυτό περιλαμβάνει τις προσωπικές σας απολαβές, τους ανθρώπους που επηρεάζονται θετική ή αρνητικά από την επιλογή σας, τους πρακτικούς και ψυχολογικούς λόγους που σας κρατούν εκεί. 
- Ξανασυστηθείτε στους συναδέλφους σας. Αν εσείς αισθάνεστε άσχημα μέσα στο εργασιακό σας περιβάλλον, ενδέχεται να υπάρχουν και άλλοι μέσα στο χώρο που αισθάνονται το ίδιο. Έχετε όντως εκτιμήσει τις σχέσεις σας με τους συναδέλφους σας σωστά; Υπάρχει κάποιος που θα μπορούσε ίσως να κάνει τη μέρα σας στη δουλειά πιο ευχάριστη; 
- Επωφεληθείτε από το διάλειμμά σας. Κάντε χώρο μέσα στη μέρα για ένα μικρό (ή μεγαλύτερο διάλειμμα) και εκμεταλλευτείτε το στο έπακρο για αποσυμπίεση.  Μπορεί να θέλετε να "χαζέψετε" στο διαδίκτυο ή να κάνετε ένα ευχάριστο τηλέφωνο ή μία βόλτα εκτός γραφείου. 
- Συγκεντρωθείτε στη ζωή σας εκτός δουλειάς. Μία δυσάρεστη δουλειά τείνει να απασχολεί ολόκληρο το χρόνο μας: τις ώρες της δουλειάς, νιώθουμε παγιδευμένοι και στη συνέχεια καταναλώνουμε ένα μεγάλο κομμάτι του χρόνου εκτός δουλειάς δυστυχείς που πρέπει να ξαναπαρουσιαστούμε στο γραφείο την επόμενη το πρωί. Αν η δουλειά σας δεν σας ικανοποιεί, ένας λόγος παραπάνω φεύγοντας να έχετε μία όσο το δυνατόν πιο πλήρη και ευχάριστη καθημερινότητα. 
- Οργανώστε την απόδραση σας. Ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπιστεί η κατάσταση είναι διατηρώντας την επίγνωση ότι "δεν θα είναι πάντα έτσι". Αν δεν μπορείτε να τα παρατήσετε, πράγμα που ισχύει για τους περισσότερους εργαζόμενους, αρχίστε σιγά σιγά να χτίζετε τη δυνατότητα απόδρασης. Μιλήστε σε φίλους, γνωστούς και συγγενείς. Προσθέστε στο βιογραφικό σας. Παρακολουθήστε σεμινάρια ή ημερίδες: παρέχουν όχι μόνο γνώσεις αλλά και πρόσβαση σε ανθρώπους. Ακόμα και αν δεν αποδώσει καρπούς, θα σας κάνει να αισθανθείτε πιο ενεργοί και λιγότερο "παγιδευμένοι". 

Όλα τα παραπάνω φυσικά δεν έχουν ως στόχο να αγνοήσουμε την πραγματικότητα και να συνθηκολογήσουμε με μία δουλειά που μας βασανίζει. Το αντίθετο! Ο στόχος είναι να κάνουμε την καθημερινότητα όσο το δυνατόν καλύτερη, χωρίς να αφήνουμε τη δουλειά να "δηλητηριάζει" και τους άλλους τομείς της ζωής μας και ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε σταδιακά τις προϋποθέσεις, πρακτικές, κοινωνικές και ψυχολογικές, που θα μας οδηγήσουν σε κάτι καλύτερο. Ή τουλάχιστον, κάτι διαφορετικό... 

Δελτίο Τύπου: Συναντήσεις Ψυχολογίας

Κατέφθασε στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο μας το παρακάτω δελτίο τύπου για τέσσερις συναντήσεις
ψυχολογικού περιεχομένου με πολύ ενδιαφέροντα θέματα!  




«Μια ψυχολογική ματιά στην κρίση ...και όχι μόνο» - 4 συναντήσεις με τον Γιώργο Κίσσα

Η κρίση, κοινωνική και οικονομική, κυριαρχεί την τελευταία τετραετία στην καθημερινότητά μας και φαίνεται πως θα αργήσει να φύγει... Μέχρι τότε η αβεβαιότητα, η ανασφάλεια, η απαισιοδοξία και το άγχος θα μεγεθύνουν και θα αποκαλύπτουν πιο γρήγορα τα προβλήματα στο σπίτι, την εργασία, τη γειτονιά, τις διαπροσωπικές σχέσεις.

Η Excess οργανώνει τον πρώτο κύκλο Συναντήσεων Ψυχολογίας με τον Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή Γιώργο Κίσσα. Τέσσερις ζεστές ανθρώπινες ευκαιρίες ενημέρωσης και διαλόγου, για να δούμε τη ζωή μας με μια άλλη ματιά, με μια άλλη λογική.

Οι Συναντήσεις Ψυχολογίας γίνονται Σάββατο, από τις 11.30 πμ έως τη 1.00 μμ, στην αίθουσα της Excess στην Αθήνα, Κολοκοτρώνη 47, 3ος όροφος, μόλις 5  από το σταθμό «Μοναστηράκι».

Αναλυτικά, το πρόγραμμα του πρώτου κύκλου:

Σάββατο 30 Μαρτίου  «Κατάθλιψη»
Σάββατο   6 Απριλίου «Βία και επιθετικότητα»
Σάββατο 20 Απριλίου «Ο σύγχρονος άντρας σε κρίση»
Σάββατο 27 Απριλίου «Γονείς και παιδιά στην εφηβεία»

Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής στο 210 3233515 και στο excess@acci.gr μέχρι την Παρασκευή 22 Μαρτίου.

Οι θέσεις είναι περιορισμένες και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Το συνολικό κόστος των τεσσάρων συναντήσεων είναι 40 ευρώ και η καταβολή τους κατοχυρώνει τη θέση κάθε ενδιαφερομένου.

Δέκα πιθανά σημάδια έντονου στρες.

Το στρες είναι μία νοητική και ψυχολογική αντίδραση του οργανισμού σε καταστάσεις (εσωτερικές ή εξωτερικές) που ξεπερνούν τα όρια της αντοχής μας. Δεν βιώνουν όλοι οι άνθρωποι το στρες με τον ίδιο τρόπο όπως επίσης δεν επηρεάζονται εξίσου από αυτό. Παρόλα αυτά, για πολλούς ανθρώπους το στρες μένει ανεξερεύνητο και βρίσκει δίοδο και έκφραση μέσα από συμπτώματα που εκδηλώνονται στο ίδιο το σώμα. Υπάρχουν σωματικές καταστάσεις που μπορεί να σημαίνουν ότι είμαστε περισσότερο στρεσαρισμένοι από ό,τι πραγματικά πιστεύουμε. 

1. Πόνοι στο σώμα. Τα συναισθήματά μας μπορούν να επηρεάσουν τη σωματική μας κατάσταση. Συγκεκριμένα πόνοι στον αυχένα, στους ώμους και τις πλάτες συνδέονται ιδιαίτερα με υψηλά επίπεδα στρες. 

2. Συχνές και έντονες μεταπτώσεις στη διάθεση. Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο ξαφνικός θυμός και τα ξεσπάσματα χωρίς προφανή σημαντικό λόγο. 

3. Δυσκολία συγκέντρωσης. Το βρίσκετε όλο και πιο δύσκολο να ολοκληρώσετε μία δραστηριότητα, ξεχνάτε τις υποχρεώσεις σας, αφαιρείστε πολύ συχνά και το μυαλό σας "περιπλανιέται". 

4. Διαταραγμένος ύπνος. Το στρες επηρεάζει ιδιαίτερα την ποιότητα του ύπνου μας. Δυσκολία να αποκοιμηθείτε (με αίσθημα ανησυχίας), συχνές αφυπνίσεις, ξύπνημα με αίσθημα κόπωσης και εξάντλησης. 

5. Πονοκέφαλοι. Συχνότεροι ή διαφορετικοί πονοκέφαλοι απ' ό,τι συνήθως μπορεί να υποδεικνύουν υψηλό στρες. Ιδιαίτερα πονοκέφαλοι που εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου συνδέονται με στρες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. 

6. Συχνές ιώσεις και κρυολογήματα.  Αρρωσταίνετε συχνότερα απ' ό,τι συνήθως και "αρπάζετε" όλα τα μικρόβια που κυκλοφορούν. Οι επιδράσεις του παρατεταμένου στρες στο ανοσοποιητικό σύστημα είναι αποδυναμωτικές για την υγεία μας. 

7. Διαρκής ανησυχία. Το αίσθημα ανησυχίας χωρίς συγκεκριμένη πηγή είναι πολύ χαρακτηριστικό έντονου και παρατεταμένου στρες. Αισθάνεστε ανησυχία, ένταση, κακή προδιάθεση κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας χωρίς να ανησυχείτε για κάτι συγκεκριμένο.

8. Πόνος στα σαγόνια. Μπορεί να σημαίνει ότι σφίγγετε τα σαγόνια σας ή τρίζετε τα δόντια σας κατά τη διάρκεια της νύχτας (το τρίξιμο των δοντιών ονομάζεται βρουξισμός), μία κατάσταση που επιδεινώνεται σημαντικά σε περιόδους άγχους. 

9. Έλλειψη χρόνου. Ό,τι και να κάνετε, συσσωρεύετε διαρκώς εκκρεμότητες, οι μέρες μοιάζουν "μικρότερες" απ' ό,τι συνήθως και ο χρόνος σας μοιάζει πολύ λίγος για να κάνετε τα πράγματα που έχετε προγραμματίσει. 

10. Περίεργα όνειρα και εφιάλτες. Το στρες εκφράζεται μέσα από τα όνειρα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Όνειρα που συνοδεύονται από συναισθήματα τρόμου, πανικού, καταδίωξης και έντονου άγχους σας υπενθυμίζουν ότι κάτι στην καθημερινότητά σας δεν πάει καλά.  

Διαβάστε επίσης: 

Αντιμετωπίζω το στρες: ανακαλύπτω τις στρεσογόνες πηγές.

Αντιμετώπιση άγχους: Η οργάνωση "διώχνει" το άγχος.

Βουλιμικά Επεισόδια και Διατροφική Αντιμετώπιση

Γράφει η Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Καλλιόπη Βαρδάκα. 

Η ψυχογενής βουλιμία χαρακτηρίζεται από υπερφαγία και εκδηλώνεται από 2 τρόπους:

α) με την καταφυγή σε λύσεις κάθαρης (διουρητικά, καθαρτικά ή υποκλυσμούς)

β) υπεβολική άσκηση και δίαιτα.

Πέρα από την συμβολή του ψυχολόγου η οποία είναι καθοριστικής σημασίας για την αποκατάσταση του ατόμου και την προσαρμογή του στο οικείο του περιβάλλον, είναι απαραίτητος ο ρόλος του διαιτολόγου. Ο τελευταίος θα βοηθήσει στον σχεδιασμό του διατροφικού πλάνου του ατόμου, έτσι ώστε να επανέλθει στο φυσιολογικό του βάρος, αλλά και να τονίσει την ιδιαιτερότητά του σαν ξεχωριστός οργανισμός.

Σε αυτή την οπτική θα βοηθήσουν τα εξής βήματα:

-Καθημερινή κατανάλωση μη επεξεργασμένων υδατανθράκων (δημητριακά, ψωμί, ζυμαρικά, όσπρια) οι οποίοι αποτελούν τη βάση μιας ισορροπημένης διατροφής. Είναι πλούσια τροφή σε φυτικές ίνες και μέταλλα και δημιουργεί εύκολα αίσθηση κορεσμού.

-Κατανάλωση τουλάχιστον 5 μερίδων φρούτων και λαχανικών καθημερινά. Σύμφωνα με τους ειδικούς, πρέπει να καταναλώνουμε τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα.

-Κατανάλωση φυτικών ινών στη διατροφή, βοηθάει στον καλύτερο έλεγχο της όρεξής μας, προκαλώντας πρόωρο αίσθημα κορεσμού μεγάλης διάρκειας.

-Η τακτική κατανάλωση γευμάτων (5-6 γεύματα την ημέρα) ευνοεί το σταθερό μεταβολισμό και περιορίζει την αίσθηση της πείνας και τις επιπτώσεις που έχει κάτι τέτοιο στην διάθεση και στην  επιλογή των τροφών.

-Τρώτε ποικιλία τροφών. Ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερα από 40 διαφορετικά θρεπτικά συστατικά για την ομαλή λειτουργία του.

-Και τέλος θα πρέπει να απολαμβάνετε το γεύμα σας τρώγοντας αργά, όχι μπροστά από τηλεώραση, να μην νιώθετε τύψεις μετά από διατροφική παρασπονδία, να γυμνάζεστε τακτικά και προσαρμόσετε την μερίδα των γευμάτων με βάση αυτό που χρειάζεται το σώμα και όχι το μυαλό σας.


Διαβάστε επίσης: η προσωπική μας σχέση με το φαγητό. 


Καλλιόπη Βαρδάκα, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος 
μέλος πανελληνίου συλλόγου διαιτολόγων 
            

Ευγενίου Σπαθάρη 7, 14562, Κηφισιά            
Τηλ.:  210 8084850- 6937311625                        

Email: vardakadiet@gmail.com             

w w w. k a l l i o p e v a r d a k a . g r

Η Ψυχολογία της Ευτυχίας. Υπάρχει;

Πριν από μερικά χρόνια ο James Montier έκανε μερικές πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για την ανατομία της ευτυχίας εκδίδοντας την αναφορά "Η Ψυχολογία της Ευτυχίας: 13 βήματα για μία καλύτερη Ζωή". Ερευνώντας τη βιβλιογραφία ο Montier κατέληξε στο εξής συμπέρασμα: 

H ευτυχία μας προσδιορίζεται κατά 50% από τη γενετική μας αφετηρία. Δηλαδή: κάποιοι από μας είναι γενετικά προδιατεθειμένοι να είναι πιο χαρωποί, πιο κεφάτοι και να ευτυχούν ευκολότερα. Το άλλο μισό της ευτυχίας μας αποδίδεται κατά 10% στις συνθήκες της ζωής μας που συμπεριλαμβάνουν το φύλο, την ηλικία, την προσωπική μας ιστορία και την οικονομική μας κατάσταση. Ναι, μόνο το 10% λέει ο Montier. Τέλος, το 40% της ευτυχίας μας αποδίδεται στην προσωπική και σκόπιμη δραστηριότητα μας. 

Το μήνυμα του Montier ήταν σαφές: αφού δεν μπορούμε τίποτα να κάνουμε για τη γενετική μας κληρονομιά  και λίγα μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε δραστικά τις συνθήκες της ζωής μας (τί μπορεί να κάνει κανείς για να αλλάξει την ηλικία του;) τί μένει; Να συγκεντρώσουμε τις ενέργειες και την προσοχή μας στο κομμάτι εκείνο της δυνατότητάς μας να γίνουμε ευτυχισμένοι που πραγματικά μπορούμε να είμαστε αποτελεσματικοί. Υποστηρίζοντας πως σε μεγάλο βαθμό, η ευτυχία είναι επιλογή, προτείνει 13 συγκεκριμένες ευτυχισμένες στρατηγικές, που είναι στο χέρι μας. 

  

Τα 13 βήματα που προτείνει είναι:

1. μην συγκρίνετε τον εαυτό σας με τους άλλους. 

2. επιδιώξτε στενές διαπροσωπικές σχέσεις: οι άνθρωποι με τουλάχιστον πέντε στενές σχέσεις, δηλώνουν πιο ευτυχισμένοι από αυτούς με λιγότερες. 

3. Κάντε σεξ: κατά προτίμηση με κάποιον που αγαπάτε. 

4. Ασκηθείτε συστηματικά και φροντίστε το σώμα σας. Ευτυχία και ευεξία πάνε χέρι χέρι. 

5  Κοιμηθείτε αρκετά και καλά. 

6. Βάλτε ρεαλιστικούς στόχους και κυνηγήστε τους. 

7. Πάρτε ικανοποίηση από τη δουλειά σας. 

8. Μπείτε σε μία ομάδα. Ομάδα γονέων, ομάδα ψυχοθεραπείας, ομάδα κοινωνικής δράσης. Μοιραστείτε ένα κοινό στόχο με άλλους ανθρώπους. 

9. Αφήστε το παρελθόν πίσω σας. 

10. Ευχαριστηθείτε τη ρουτίνα. Χωρίς να την αφήσετε να καταλάβει εξ ολοκλήρου τη ζωή σας. 

11. Βάλτε μέτρο. Ακόμα και τα καλά πράγματα στη ζωή χάνουν την ουσία τους σε ανεξέλεγκτες ποσότητες. 

12. Εξασκήστε την ευγνωμοσύνη. Πάρτε λίγο χρόνο και σκεφτείτε όλα αυτά για τα οποία είστε ευγνώμων. Πείτε μικρά ευχαριστώ.

13. Βοηθήστε τους άλλους. Δώστε λίγο από όσο χρόνο ή υλικά αγαθά έχετε. Ή απλώς, προσπαθήστε να είστε ευγενικοί και εξυπηρετικοί στην καθημερινότητα.Φερθείτε όπως θα θέλατε να σας φερθούν λοιπόν. 

Ψυχολόγος: Συχνές Ερωτήσεις (Και Απαντήσεις!) Μέρος ΙΙ

Με αφορμή το άρθρο Ψυχολόγος: Συχνές ερωτήσεις και Απαντήσεις, η αναγνώστρια Μ. έστειλε ένα email με τις δικές τις ερωτήσεις. 

Διάβασα ότι για να γίνει σωστά ψυχανάλυση πρέπει να γίνονται συνεδρίες τρεις με πέντε φορές την εβδομάδα. Ισχύει; 

Κατ' αρχήν πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η ψυχανάλυση είναι μία μορφή ψυχοθεραπείας, πολύ βαθιά, κρατάει για αρκετά χρόνια και είναι πράγματι πολύ απαιτητική σε χρόνο (και σε χρήματα). Στρέφεται στις αρχές της ανάπτυξής μας, στις πρώτες σχέσεις μας με τους γονείς και σε αναμνήσεις που πολλές φορές δεν ξέρουμε καν ότι έχουμε. 

Ψυχοθεραπεία ή ψυχανάλυση; 

Όπως είπαμε, η ψυχανάλυση έχει πολύ ειδικές απαιτήσεις και δομή, όμως μπορεί πραγματικά να δώσει πολύ καλά αποτελέσματα σε κάποιον που έχει τη θέληση και τη δυνατότητα να κάνει "το ταξίδι". Υπάρχουν ωστόσο πολυάριθμες σχολές ψυχοθεραπείας που προσφέρουν ένα λίγο ή πολύ διαφορετικό μοντέλο. Επίσης, πολλοί θεραπευτές επιλέγουν να συνθέτουν στοιχεία από διαφορετικές σχολές και κατευθύνσεις ανάλογα με τον άνθρωπο, το πρόβλημα και τις περιστάσεις. 

Ποιός μπορεί να μου συστήσει ένα καλό ψυχαναλυτή/ψυχοθεραπευτή; 

Αυτή είναι πραγματικά μία δύσκολη υπόθεση: κάποιος θεραπευτής μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικός για κάποιον και να μην ταιριάζει καθόλου με κάποιον άλλο. Οπωσδήποτε, τα στοιχειώδη τυπικά προσόντα (τίτλοι σπουδών, άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, εκπαίδευση) βοηθούν να εκτιμήσουμε έναν ειδικό, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι θα μας "ταιριάζει" και θα καλύπτει απόλυτα τις ανάγκες μας. 

Πόσο καιρό πρέπει να παρακολουθήσω; 

Το χρονικό διάστημα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, συνυπολογίζοντας το αίτημα του θεραπευόμενου, τις συνθήκες και , όπως όλοι ξέρουμε, την οικονομική δυνατότητα. Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν με άξονα κάποιο άμεσο πρόβλημα ή μία επείγουσα πιεστική κατάσταση και στην πορεία αντιλαμβάνονται πως υπάρχουν κι άλλα πράγματα που πρέπει να "δουλευτούν" μέσα στη θεραπεία.

Έχω ακούσει ότι στις ομάδες γίνεται πολύ καλή δουλειά. Ισχύει; 

Η ομαδική ψυχοθεραπεία μας δίνει ένα τρόπο να επεξεργαστούμε τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους ανθρώπους μέσα στο μικρόκοσμο της ομάδας και μπορεί να δώσει εκπληκτικά αποτελέσματα για πολλούς από εμάς. Εξαρτάται από το αίτημα του θεραπευόμενου αλλά και από το βαθμό ετοιμότητας του, οπωσδήποτε όμως είναι μία πολύτιμη εμπειρία. 

Μ. ευχαριστούμε πολύ για το email και τις ερωτήσεις! Στη διάθεση σου!  

Δώσε μου μία αγκαλιά. Οι αγκαλιές κάνουν καλό στην υγεία μας!

Ημέρα Τετάρτη, μέσα της εβδομάδας, αρχές του μήνα: με λίγα λόγια πρέπει να γίνουν τόσα πολλά που μας πιάνει ίλιγγος. Δεν είναι μόνο τα επαγγελματικά, τα οικονομικά, τα οικογενειακά, τα προσωπικά και τα του νοικοκυριού μας. Είναι που θέλουμε να βρούμε και το χρόνο -και κυρίως τη διάθεση- να φροντίσουμε τον εαυτό μας, το σύντροφό μας, τις σχέσεις μας και την υγεία μας, ψυχική και σωματική. Φαίνεται βουνό ε; Ας αρχίσουμε λοιπόν από τα απλά, αυτά που δε χρειάζονται χρήματα, δε χρειάζονται προετοιμασίες και βρίσκονται κοντά μας και στο χέρι μας. Σήμερα παίρνουμε το φυσικό "φάρμακο" της αγκαλιάς. 

Ξέρατε ότι οι αγκαλιές βοηθούν στη βελτίωση της διάθεσης αλλά και στην προάσπιση της υγείας μας; 

Σύμφωνα με έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από το Πανεπιστήμιο της North Carolina η αγκαλιά αυξάνει την ορμόνη οξυτοκίνη και μειώνει τον κίνδυνο για καρδιακές νόσους. Ταυτόχρονα, μειώνεται η ορμόνη του στρες κορτιζόλη, η αρτηριακή πίεση και η καρδιακή συχνότητα, ενώ στους ενήλικες έχει βρεθεί ότι μία αγκαλιά μπορεί να μειώσει τα επίπεδα πόνου. 

Σύμφωνα με τη Δρ. Karen Grewen η θερμή ανθρώπινη επαφή όπως η αγκαλιά ή το κράτημα του χεριού ατην αρχή μιας δύσκολης μέρας "μπορεί να μας βοηθήσει να τα βγάλουμε πέρα και να μας προστατέψει καθ' όλη τη διάρκεια της μέρας"! 

Συναισθηματικός εκβιασμός: πιο συχνός και πιο αληθινός απ΄ό,τι νομίζουμε.

Συναισθηματικός εκβιασμός: μία αόρατη μορφή κακοποίησης.

Τί είναι ο συναισθηματικός εκβιασμός;

Ο όρος συναισθηματικός εκβιασμός αναφέρεται σε μία μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης που συμβαίνει μέσα στα πλαίσια στενών προσωπικών σχέσεων: μπορεί να είναι η σχέση ανάμεσα σε μία μητέρα και το παιδί της, η σχέση μεταξύ συζύγων, αδελφών, ακόμη και μεταξύ πολύ στενών φίλων. Σε αυτές τις σχέσεις, το ένα μέλος χρησιμοποιεί ψυχολογική πίεση προκειμένου να επιτύχει τους σκοπούς του, ενώ το άλλο μέλος υποχωρεί μπροστά στο φόβο των συνεπειών. Ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι μία μορφή ψυχολογικής κακοποίησης με πολύ δυσάρεστες συνέπειες.

Πώς λειτουργεί;

Ο «συναισθηματικός εκβιαστής» προβάλλει τις απαιτήσεις του και τις ανάγκες του πάνω από οτιδήποτε άλλο: προκειμένου να βεβαιωθεί ότι θα πάρει αυτό που επιθυμεί χρησιμοποιεί ψυχολογική πίεση απειλώντας, άμεσα ή έμμεσα, ότι αν δε γίνει το δικό του θα υπάρξουν συνέπειες. Υπάρχουν διαφορετικές μορφές συναισθηματικού εκβιασμού. Ο εκβιαστής μπορεί να απειλεί ότι θα κάνει κακό στον εαυτό του (όχι απαραίτητα σωματικό), ότι θα τιμωρήσει το «θύμα» του αν δεν ανταποκριθεί ή μπορεί να παριστάνει το μάρτυρα προκαλώντας συναισθήματα ενοχής και οίκτου. Υπάρχουν επίσης εκείνοι που χρησιμοποιούν μία μορφή δωροδοκίας, υποσχόμενοι διάφορα ανταλλάγματα προκειμένου να επιτύχουν το σκοπό τους.

Παραδείγματα συναισθηματικού εκβιασμού.

Οι μάρτυρες. Σκεφτείτε μία μητέρα η οποία στερεοτυπικά όταν επιθυμεί κάτι, επαναλαμβάνει στα παιδιά της ότι «έκανε τα πάντα και ξόδεψε όλη της τη ζωή» για να τα μεγαλώσει σωστά ή ένα σύζυγο ο οποίος πάντα προβάλλει το γεγονός ότι εργάζεται σκληρά για να μη λείψει τίποτα στην οικογένειά του. Αυτοί οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την ενοχή και την υποχρέωση σαν μοχλό για να επιτύχουν το σκοπό τους.

Οι τιμωροί. Οι τιμωροί χρησιμοποιούν απειλές και κυρώσεις για να πιέσουν τις καταστάσεις. Μπορεί να απειλούν ότι θα τους συμβούν επώδυνα πράγματα αν δεν τους βοηθήσουμε, ότι θα είναι δυστυχείς, ότι θα κινδυνέψουν ή ακόμα ότι θα μας κάνουν να υποφέρουμε αν δεν ενδώσουμε στις πιέσεις τους.

Οι δωροδοκούντες. Προκειμένου να αποσπάσουν αυτό που θέλουν από το «θύμα» του εκβιασμού τους, δίνουν υποσχέσεις και ανταλλάγματα: «Αν κάνεις αυτό που θέλω, θα συνεχίσω να σε φροντίζω».  

Πώς αισθάνονται τα «θύματα» του συναισθηματικού εκβιασμού;

Οι συνέπειες του συνεχιζόμενου συναισθηματικού εκβιασμού είναι οδυνηρές για τον ψυχισμό των θυμάτων. Αισθάνονται ανασφαλείς, ασήμαντοι και έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση ενώ κάθε φορά που κάνουν κάτι για τον εαυτό τους νιώθουν εγωιστές. Τα κύρια συναισθήματα που εμπνέει ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι φόβος, υποχρέωση και ενοχή. Το αποτέλεσμα είναι ότι το «θύμα» εμπλέκεται σε έναν ιστό από τον οποίο αισθάνεται αδύναμο ή ανίκανο να ξεφύγει.

Οι άνθρωποι που πέφτουν «θύματα» συναισθηματικού εκβιασμού είναι συνήθως άνθρωποι με έντονα αλτρουιστικά αισθήματα αλλά ταυτόχρονα φοβούνται και αποφεύγουν τη ρήξη, το θυμό και τη διαφωνία. Έχουν μεγάλη ανάγκη να τους αγαπούν, να τους αποδέχονται και να έχουν ανθρώπους γύρω τους. Γίνονται έτσι ευάλωτοι στις συναισθηματικές πιέσεις και εύκολα υπαναχωρούν με αποτέλεσμα να βάζουν πάντοτε τις ανάγκες τους σε δεύτερο πλάνο.

Είμαι «θύμα» συναισθηματικού εκβιασμού;

Παρόλο που πρόκειται για μία μορφή ψυχολογικής βίας και κακοποίησης, πολλές φορές οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ή να παραδεχτούν τι τους συμβαίνει. Οι συναισθηματικοί εκβιαστές:

- Σας απειλούν ότι θα σας εγκαταλείψουν αν δεν κάνετε αυτό που σας ζητούν.

- Όταν τους αρνηθείτε κάτι, σας κάνουν τη ζωή δύσκολη.

- Σας κατηγορούν ότι είστε εγωιστές, άπληστοι, ότι σκέφτεστε μόνο τον εαυτό σας.

- Σας δίνουν υποσχέσεις τις οποίες σπάνια τηρούν όταν τελικά πετύχουν αυτό που θέλουν.

- Αφήνουν να εννοηθεί ότι αν δεν τους βοηθήσετε θα τους συμβεί κάτι κακό.

- Επαναλαμβάνουν διαρκώς πόσο τους απογοητεύετε, πόσο δεν το περίμεναν αυτό από σας και πόσο τους πληγώνει η συμπεριφορά σας.

- Σας υπενθυμίζουν συχνά πόσα έχουν κάνει για σας και άρα, πόσο υποχρεωμένοι είστε. 

- Σας λένε καλά λόγια και σας φέρονται καλά όσο τους δίνετε ό,τι σας ζητήσουν αλλά τα αναιρούν όλα και γίνονται σκληροί και επιθετικοί στο πρώτο όχι που θα πείτε.

- Χρησιμοποιούν τα χρήματα σαν απειλή ή σαν εργαλείο για να σας χειριστούν.

Πώς να το αντιμετωπίσετε.

Οι σχέσεις που βασίζονται σε μηχανισμούς συναισθηματικού εκβιασμού είναι συνήθως βαθειά ριζωμένες και αντιστέκονται σθεναρά στην αλλαγή.

Αναγνωρίστε τη μορφή του εκβιασμού. Παρόλο που ο συναισθηματικός εκβιασμός, ειδικά όταν συμβαίνει χρόνια, μας δημιουργεί σύγχυση και θολώνει τη σκέψη μας, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τα κίνητρα της συμπεριφοράς μας. Νιώθετε ενοχή, φόβο και υποχρέωση;

Βάλτε όρια. Σπάστε το φαύλο κύκλο του εκβιασμού βάζοντας όρια και κρατήστε τα. Αυτό θα δώσει το μήνυμα ότι έχετε τη δύναμη να πείτε όχι σε κάτι που θεωρείτε παράλογο.

Φροντίστε τον εαυτό σας. Εξετάστε τις προσωπικές σας ανάγκες και επιθυμίες χωρίς να επηρεάζεστε από το φόβο της απειλής. Τι θα κάνατε για τον εαυτό σας αν είχατε απόλυτη ελευθερία;

Δείτε τον εαυτό σας από απόσταση. Πώς θα κρίνατε εσείς τον εαυτό σας; Τι ρόλο έχετε παίξει σε αυτή τη σχέση; Τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν άνθρωπο που βρίσκετε στη θέση σας;

Ξεκινήστε με μικρές αλλαγές. Κάνοντας μικρές προσωπικές επιλογές σε καθημερινή βάση και υποστηρίζοντας τον εαυτό σας, θα σας βοηθήσει όχι μόνο να βάλετε όρια αλλά και να θυμηθείτε σταδιακά πώς είστε δυνατοί, αξιόλογοι και πως η αγάπη και η συντροφιά σας αξίζει, χωρίς να χρειάζεται να την «εξαγοράζετε» υποχωρώντας πάντα σε αυτό που σας ζητούν.

Κατάθλιψη: μικρές συμβουλές αντιμετώπισης και πρώτων βοηθειών

Όπως είπαμε και σε προηγούμενο άρθρο για την κατάθλιψη, πρόκειται για μία σοβαρή κατάσταση που μπορεί να απειλήσει όχι μόνο την ψυχική και σωματική μας υγεία. Μπορεί να είναι μία παροδική κατάσταση, μπορεί όμως και να απαιτεί τη βοήθεια ενός ειδικού που θα μας καθοδηγήσει έξω από το λαβύρινθο του καταθλιπτικού συναισθήματος. Παρόλα αυτά, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε  για να βοηθήσετε τον εαυτό σας να αντιδράσει: δείτε το σαν παροχή πρώτων βοηθειών στον εαυτό σας! 

- Καλλιεργείστε υποστηρικτικές σχέσεις. 

Φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο, σχεδόν εξαντλητικό στους ανθρώπους που υποφέρουν από καταθλιπτικά συναισθήματα να μιλήσουν, να επικοινωνήσουν, να διατηρήσουν τις κοινωνικές τους επαφές. Είναι πολύ πιο άνετο και βολικό να κρυφτούμε μέσα στο όστρακό μας, καλά κρυμμένοι και σιωπηλοί. Παλέψτε το. Τα πράγματα που βοηθούν περισσότερο είναι αυτά που μας φαίνονται πιο δύσκολα. Διαλέξτε έναν άνθρωπο από το περιβάλλον σας και μιλήστε του για αυτό που σας συμβαίνει. Προσπαθείστε να διατηρήσετε τις κοινωνικές σας δραστηριότητες, ακόμα κι αν νιώθετε απρόθυμοι. Μικρές νησίδες κοινωνικότητας και επαφής μέσα στην εβδομάδα θα βοηθήσουν να καταπολεμήσετε το συναίσθημα της απομόνωσης και της μοναξιάς. Μιλήστε για τα συναισθήματά σας και ζητήστε κατανόηση και υπομονή από το περιβάλλον σας. Δείτε ένα ψυχολόγο και μιλήστε του για όλο το βάρος που κουβαλάτε. 

- Φροντίστε τον εαυτό σας. 

Ακόμα και αν σε αυτή τη φάση δεν αισθάνεστε ευχαρίστηση ή νιώθετε ότι τίποτα δεν μπορεί να διασκεδάσει τη θλίψη σας, ασχοληθείτε με πράγματα που σας άρεσαν παλιότερα. Δε χρειάζεται να ανέβετε το Έβερεστ. Ένα καλό βιβλίο, οι αγαπημένες σας ταινίες, ένας μικρός περίπατος ή μία βόλτα με το αυτοκίνητο. Ό,τι σας ευχαριστεί. Αντισταθείτε σε εκείνο το συναίσθημα που σας καλεί να μείνετε όλη μέρα κάτω από την κουβέρτα και βγείτε στον κόσμο. Στην αρχή φαίνεται βουνό, όμως μπορεί να εκπλαγείτε από το πόσο ανακουφιστικό μπορεί να είναι.  Πρώτα και πάνω από όλα, δείξτε κατανόηση και υπομονή στον εαυτό σας. Μην τον μαστιγώνετε και μην τον κατηγορείτε για αυτό που συμβαίνει. 

- Χρησιμοποιείστε το σώμα σας. 

Η άσκηση, ήπιας μορφής και από λίγο κάθε μέρα, μπορεί να έχει θαυματουργά αποτελέσματα στην ψυχική μας κατάσταση. Περπατήστε. Ανεβείτε με τις σκάλες και όχι με το ασανσέρ. Παρκάρετε λίγο πιο μακριά. Τεντωθείτε για να πιάσετε κάτι από τα ψηλά ράφια. Τονώστε το σώμα σας με κάθε ευκαιρία που σας δίνεται (αν αρχίσετε να το παρατηρείτε, θα δείτε πως μας δίνονται άπειρες τέτοιες ευκαιρίες καθημερινά). Βγείτε στον ήλιο. Ευτυχώς στην Ελλάδα έχουμε αρκετό! Ο ήλιος βοηθάει στη δημιουργία θετικής συναισθηματικής αίσθησης.

- Μελετήστε τον εαυτό σας. 

Ασχοληθείτε με τα συναισθήματά σας και με τις σκέψεις σας κρατώντας ένα ημερολόγιο και παρατηρώντας τί σας συμβαίνει, τί σας βελτιώνει και τί σας επιδεινώνει. Μόλις τελειώσετε με τα αρνητικά συναισθήματα, πάρτε λίγο χρόνο και σκεφτείτε τί σας αρέσει στον εαυτό σας, τί κάνατε καλά σήμερα, τί θα κάνετε καλά αύριο. 

Βάλτε μικρούς στόχους και ξεκινήστε με μικρά βήματα χωρίς να φέρνετε τον εαυτό σας αντιμέτωπο με το αδύνατο και την αποτυχία. Είναι προτιμότερο να πείτε αύριο θα κάνω ένα μικρό περίπατο στη γειτονιά παρά να λέτε καθημερινά την επόμενη εβδομάδα θα αρχίσω κολυμβητήριο! 

Εσύ Πώς Αισθάνεσαι Σήμερα;

Τα συναισθήματά μας επηρεάζουν, καθορίζουν, διευθύνουν, τη μέρα μας και τη ζωή μας. Σκέφτεστε χιλιάδες πράγματα μέσα σε μία μέρα. Πάρτε ένα λεπτό και κοιτάξτε μέσα σας: Πώς νιώθετε σήμερα, τώρα, τούτο το λεπτό; Και γιατί; Είναι ο καλύτερος τρόπος να ξεκινήσετε μία καινούρια σχέση με τον εαυτό σας και τον εσωτερικό σας συναισθηματικό και ψυχικό κόσμο, να ανακαλύψετε νέες δυνατότητες, νέα μονοπάτια, νέους τρόπους αντιμετώπισης παλιών καταστάσεων. Γνωρίζοντας τα συναισθήματά μας, εκφράζοντας και δίνοντας όνομα σε αυτό που νιώθουμε μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τί μας συμβαίνει, τί πάει καλά, τί χρειάζεται την προσοχή μας, από που πρέπει να ξεκινήσουμε την αλλαγή. 

Η συμβουλή της ημέρας; Τυπώστε το παρακάτω "συναισθηματικό καρτούν" και βάλτε το με ένα μαγνητάκι πάνω στο ψυγείο σας. Έτσι, θα το βλέπετε συχνά και θα σας υπενθυμίζει να στρέψετε τη ματιά σας προς τα μέσα και να αναρωτηθείτε "στ' αλήθεια, πώς νιώθω τώρα; Γιατί;". 

Τα παιδιά, ιδιαίτερα λίγο μεγαλύτερης ηλικίας, μπορούν να πάρουν μέρος στο "παιχνίδι" που δίνει μία καθημερινή ευκαιρία για συναισθηματικό διάλογο και συναισθηματική εκπαίδευση. 

Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους.

Ψυχολόγος: Συχνές Ερωτήσεις (Και Απαντήσεις!)

Η επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο συνοδεύεται συχνά από μία ήδη τεταμένη κατάσταση: μία δύσκολη περίοδος στη ζωή μας, ένα πρόβλημα που μας πιέζει, μία δύσκολη καθημερινότητα ή ένα ψυχολογικό πρόβλημα σε εμάς ή στο περιβάλλον μας που μας ταλαιπωρεί. Για πολλούς ανθρώπους, η απόφαση να επισκεφτούν έναν ειδικό της ψυχικής υγείας επισκιάζεται (και επηρεάζεται) από διάφορους μύθους, παρανοήσεις και παρεξηγήσεις. Αυτό συμβαίνει γιατί, μην έχοντας αντίστοιχη εμπειρία, δεν ξέρουμε ακριβώς τί να περιμένουμε και αυτό σίγουρα μας προσθέτει άγχος και δισταγμούς. 

Τί είναι "αυτοί οι ψυχολόγοι"; 

Οι ψυχολόγοι είναι πτυχιούχοι των αντίστοιχων τμημάτων ψυχολογίας της ανώτατης εκπαίδευσης. Στην Ελλάδα, τμήματα ψυχολογίας υπάρχουν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Κρήτης, Ιωαννίνων και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Προκειμένου να εργαστούν οφείλουν να διαθέτουν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, η οποία χορηγείται μόνο σε όσους πληρούν τα τυπικά και νομικά προσόντα. Αν έχετε αμφιβολίες για τα εχέγγυα του ειδικού που έχετε διαλέξει, ρωτήστε λεπτομέρειες για το βιογραφικό του. 

Ο ψυχολόγος είναι γιατρός; 

Η ψυχολογία και η ψυχιατρική έχουν βέβαια κοινές αναφορές αλλά διαφέρουν σημαντικά στον τρόπο που εργάζονται και τα εργαλεία που χρησιμοποιούν. Οι ψυχολόγοι εκπαιδεύονται στη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και της αιτίες της και χρησιμοποιούν ψυχολογικές παρεμβάσεις. Οι ψυχολόγοι δεν είναι γιατροί και δεν χορηγούν φάρμακα. 

Οι ψυχίατροι είναι γιατροί με ειδικότητα στην ψυχιατρική, εκπαιδευμένοι στην πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία ψυχικών παθήσεων, Οι ψυχίατροι μπορούν να συνταγογραφούν φάρμακα. 

Θα πρέπει να ξαπλώσω στο ντιβάνι; 

Η παραδοσιακή εικόνα που έχουν πολλοί άνθρωποι για το γραφείο ενός ψυχολόγου περιλαμβάνει ένα ντιβάνι-ανάκλιντρο με έναν ξαπλωμένο ασθενή και έναν ψυχαναλυτή, με γυαλάκια και μούσι. Πράγματι, οι παραδοσιακοί ψυχαναλυτές χρησιμοποιούσαν αυτή την τακτική, όμως πολύ σπάνια θα συναντήσετε κάτι τέτοιο. Οι περισσότεροι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν ένα γραφείο ή αναπαυτικές πολυθρόνες, διευκολύνοντας την επικοινωνιακή ατμόσφαιρα. 

Δηλαδή εγώ τώρα είμαι ασθενής;

Ο όρος ασθενής χρησιμοποιείται από κάποιες θεωρητικές σχολές. Άλλες, θέλοντας να τονίσουν το γεγονός ότι ο άνθρωπος που επισκέπτεται τον ψυχολόγο είναι υγιής, με προσωπικές δυνατότητες και αξιοποιήσιμο δυναμικό χρησιμοποιούν τον όρο πελάτης. Χρησιμοποιείται επίσης ο όρος θεραπευόμενος που τοποθετεί τον ψυχολόγο και τον πελάτη στο ίδιο συνεχές αναδεικνύοντας τη σχέση ανάμεσα στους δύο. 

Κι αν είναι κουτσομπόλης; 

Η εμπιστοσύνη είναι ο ακρογωνιαίος λίθος στη σχέση μας με τον ψυχολόγο. Στο κάτω κάτω είναι ο άνθρωπος στον οποίο ανοίγουμε την ψυχή μας και μιλάμε για τα πιο προσωπικά μας συναισθήματα και βιώματα. Χρειάζεται λοιπόν όχι μόνο να έχουμε εμπιστοσύνη στις γνώσεις του αλλά και στην εχεμύθεια του. Φυσικά, οτιδήποτε λέγεται μέσα στην ασφάλεια του γραφείου είναι απολύτως εμπιστευτικό και απόρρητο για όλους τους άλλους. Η επιστημονική και επαγγελματική δεοντολογία δεσμεύει όλους τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. 

Πόση ώρα κρατάει; 

Ένα ραντεβού ή συνάντηση με έναν ψυχολόγο ονομάζεται συνήθως συνεδρία. Διαρκεί συνήθως 45 με 60 λεπτά, χωρίς αυτό να είναι δεσμευτικό. Η πρώτη συνεδρία μπορεί να διαρκέσει περισσότερο. Η συχνότητα των συνεδριών και η διάρκεια της θεραπευτικής σχέσης καθορίζεται από τους στόχους και τις ανάγκες του κάθε ατόμου. Καθένας μας είναι μοναδικός και αντίστοιχα μοναδικές είναι οι συνθήκες που αντιμετωπίζουμε. 

Κι αν δε μ αρέσει; 

Οι ψυχολόγοι ποικίλλουν όχι μόνο στην επιστημονική τους κατάρτιση αλλά και στις μεθόδους που χρησιμοποιούν και τον τρόπο που προσεγγίζουν τα διαφορετικά ζητήματα. Είναι όμως και άνθρωποι! Έχουν προσωπικότητα, χαρακτήρα και ιδιαιτερότητες όπως όλοι. Όπως συμβαίνει με όλες μας τις σχέσεις, δεν ταιριάζουν "όλοι με όλους". Αν πραγματικά έχετε πάρει απόφαση να βελτιώσετε τη ζωή σας, μην απογοητευτείτε.